व्हेनेझुएलातील तेल विहिरींच्या संदर्भात अमेरिकेने 'North American Blue Energy Partners' (NABEP) सोबत १०० वर्षांचा मोठा करार केला आहे. मात्र, या करारातील जोखीम आणि कंपनीच्या नेतृत्वावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाल्यामुळे जागतिक स्तरावरील मोठ्या एनर्जी कंपन्यांनी यापासून अंतर राखले आहे.
अमेरिकेच्या सरकारने व्हेनेझुएलासोबत एक अत्यंत महत्त्वाचा ऊर्जा करार केला आहे. या करारानुसार, North American Blue Energy Partners (NABEP) ला १७ तेल विहिरींच्या विकासासाठी तब्बल १०० वर्षांचा लीज करार मिळाला आहे. या क्षेत्रात अंदाजे ६५ अब्ज बॅरल्स तेलाचा साठा असल्याचे मानले जाते, जे अलीकडच्या काळातील सर्वात महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प ठरू शकतो. या कराराची रचना वैशिष्ट्यपूर्ण आहे, ज्यामध्ये अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाच्या 'Office of Strategic Capital' कडे ३५% इक्विटी स्टेक आहे, तर परराष्ट्र विभागाकडे उत्पादनाच्या २०% हिस्सा वाजवी किमतीत खरेदी करण्याचा अधिकार आहे.
दिग्गज कंपन्यांची सावध भूमिका
सरकारी पाठिंबा असूनही, ExxonMobil आणि ConocoPhillips सारख्या बड्या कंपन्या या करारापासून दूर आहेत. २००७ मधील मालमत्ता राष्ट्रीयीकरणाचा वाईट अनुभव लक्षात घेता, कंपन्यांना या भागातील राजकीय अस्थिरता आणि दीर्घकालीन करारांच्या विश्वासार्हतेबद्दल काळजी वाटत आहे.
नेतृत्वावर प्रश्नचिन्ह
NABEP चे नेतृत्व करणारे व्हेनेझुएलाचे व्यावसायिक अलेजांद्रो बेतानकोर्ट (Alejandro Betancourt) यांच्या व्यवसायातील इतिहासावरही अनेक संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी आक्षेप नोंदवले आहेत. यामुळे कंपनीला कायदेशीर आणि प्रतिष्ठेची जोखीम (Reputational Risk) असल्याचे मानले जाते.
मोठी आर्थिक गुंतवणूक
या प्रकल्पासाठी पायाभूत सुविधा सुधारण्यासाठी तब्बल १०० अब्ज डॉलर्स खर्च अपेक्षित आहे. व्हेनेझुएलाची ढासळलेली तेल पायाभूत सुविधा पाहता, उत्पादन सुरू होण्यासाठी दीर्घ कालावधी आणि प्रचंड भांडवलाची आवश्यकता आहे.
सध्याच्या घडीला Chevron, Eni आणि भारताची Oil and Natural Gas Corporation (ONGC) यांसारख्या कंपन्या व्हेनेझुएलात आपल्या अस्तित्वात असलेल्या करारांना अपडेट करण्यासाठी स्वतंत्र आणि लहान पातळीवर काम करत आहेत. NABEP ला निधी उभा करणे आणि पायाभूत सुविधांचे मोठे काम सुरू करणे हे येणाऱ्या तिमाहीत मोठे आव्हान ठरणार आहे.