गूगलच्या संदर्भातील १ अब्ज डॉलरच्या न्यूक्लियर डीलच्या बातम्या चुकीच्या असून, प्रत्यक्षात ॲमेझॉनने कॉन्स्टेलेशन एनर्जीसोबत २० वर्षांचा ऐतिहासिक करार केला आहे. यातून ६९० मेगावॅट (MW) अणुऊर्जा थेट डेटा सेंटर्ससाठी उपलब्ध होणार आहे.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) क्रांतीला इंधन देण्यासाठी जागतिक स्तरावर 'न्यूक्लियर एनर्जी'वर विशेष लक्ष केंद्रित केले जात आहे. सध्या सोशल मीडियावर गूगलच्या नावाने १ अब्ज डॉलरच्या डीलची चर्चा सुरू असली, तरी ही माहिती चुकीची असल्याचे समोर आले आहे. प्रत्यक्षात ३० सप्टेंबर २०२६ रोजी ॲमेझॉन (Amazon) आणि कॉन्स्टेलेशन एनर्जी (Constellation Energy) यांच्यात हा मोठा करार झाला आहे.
कराराचे स्वरूप
ॲमेझॉनने मेरीलँडमधील 'कॅल्व्हर्ट क्लिफ्स' (Calvert Cliffs) अणुऊर्जा प्रकल्पासाठी २० वर्षांचा 'पॉवर परचेस एग्रीमेंट' (PPA) केला आहे. यामध्ये पायाभूत सुविधांसाठी $३ अब्जांहून अधिक गुंतवणूक केली जाणार असून, त्याद्वारे ६९० मेगावॅट अखंडित आणि उत्सर्जनमुक्त वीज ॲमेझॉनच्या डेटा सेंटर्सला मिळणार आहे. २०३० च्या दशकाच्या सुरुवातीपर्यंत यात आणखी १९० मेगावॅट क्षमतेची भर पडण्याची शक्यता आहे. गूगलने फिनलंडमध्ये 'फोर्टम' (Fortum) सोबत वेगळा करार केला असला तरी, सध्याची मोठी चर्चा मात्र ॲमेझॉनच्या या डीलभोवती आहे.
AI मुळे का वाढली अणुऊर्जेची मागणी?
AI डेटा सेंटर्सना चोवीस तास विजेची गरज असते. सौर किंवा पवन ऊर्जेमध्ये निसर्गाच्या लहरीनुसार चढ-उतार होतात, मात्र अणुऊर्जा 'बेसलोड' (Baseload) वीज पुरवठा करते, जी स्थिर आणि खात्रीशीर असते. यामुळेच आता टेक कंपन्या पारंपरिक वीज खरेदी पद्धती सोडून थेट अणुऊर्जा ऑपरेटरशी दीर्घकालीन भागीदारी करत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे संधी?
युटिलिटी सेक्टर, जे आतापर्यंत संथ वाढणारे मानले जात होते, ते आता डिजिटल अर्थव्यवस्थेचे कणा बनले आहेत. अमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट आणि गूगल सारख्या दिग्गजांना लागणारी प्रीमियम वीज देणाऱ्या कंपन्यांच्या व्हॅल्युएशनमध्ये मोठी वाढ होऊ शकते. मात्र, या क्षेत्रातील नियामक आव्हाने, सुरक्षा मानके आणि पर्यावरणाशी संबंधित नियमांचे पालन करणे हे कंपनीच्या नफ्यासाठी महत्त्वाचे ठरेल. भविष्यात कंपन्यांचे पॉवर करार आणि त्यातील अटींकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष असणे आवश्यक आहे.