The Energy and Resources Institute (TERI) च्या नवीन अहवालानुसार, भारताच्या कोळसा आधारित वीज निर्मितीमुळे इलेक्ट्रिक वाहनांपेक्षा (EVs) सीएनजी (CNG) वाहने सध्या अधिक पर्यावरणपूरक ठरत आहेत.
भारताच्या ऊर्जा संक्रमणाबाबत (Energy Transition) एक धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. The Energy and Resources Institute (TERI) च्या एका लाइफसायकल असेसमेंटनुसार, सध्याच्या परिस्थितीत सीएनजी वाहनांचा पर्यावरणावरील भार इलेक्ट्रिक वाहनांच्या तुलनेत कमी आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे भारतात वीज निर्मितीसाठी मोठ्या प्रमाणावर कोळशाचा वापर केला जातो.
कोळसा आधारित वीज निर्मितीचा अडथळा
इलेक्ट्रिक वाहने रस्त्यावर चालताना प्रदूषण करत नाहीत, हे खरे असले तरी त्यांच्या बॅटरी निर्मिती आणि चार्जिंगसाठी लागणारी वीज तयार करताना होणारे प्रदूषण मोठे आहे. कोळशापासून बनवलेली वीज वापरल्यामुळे ईव्हीचा 'कार्बन फूटप्रिंट' वाढतो, जो सीएनजीच्या तुलनेत सध्या अधिक आहे. त्यामुळे ईव्हीचे यश हे भारताच्या वीज निर्मिती क्षेत्र किती लवकर 'ग्रीन' (Decarbonization) होते, यावर अवलंबून आहे.
वाहतुकीसाठी विभागवार रणनीती
या अभ्यासातून असे सुचवण्यात आले आहे की, सर्वच प्रकारच्या वाहनांसाठी एकच नियम लावणे योग्य ठरणार नाही. दुचाकी आणि तीन चाकी वाहनांसाठी ईव्ही हा उत्तम पर्याय आहे. मात्र, चार चाकी प्रवासी गाड्या, टॅक्सी आणि बसेससाठी सीएनजी सध्या अधिक संतुलित पर्याय ठरत आहे. लांब पल्ल्याच्या वाहतुकीसाठी (Heavy-duty transport) LNG चा वापर ईव्हीपेक्षा अधिक प्रभावी ठरू शकतो.
भू-राजकीय बदल आणि गुंतवणूकदारांसाठी धडा
भारत आता इंधनासाठी खनिज तेलावर अवलंबून राहण्याऐवजी लिथियम, कोबाल्ट आणि निकेल यांसारख्या बॅटरी खनिजांच्या जागतिक पुरवठा साखळीवर अवलंबून राहणार आहे. यामुळे राष्ट्रीय ऊर्जा सुरक्षेचे प्रश्न बदलले आहेत. गुंतवणूकदारांसाठी, City Gas Distribution (CGD) क्षेत्रातील कंपन्यांचे महत्त्व आगामी काळात टिकून राहू शकते, तर ऑटो कंपन्यांना बॅटरीच्या वाढत्या खर्चाचा आणि वीज ग्रीडच्या बदलांचा समतोल साधावा लागणार आहे.