सौदी अरेबियाने रियाध आणि मदिना येथील पंपिंग स्टेशन्सवर झालेल्या ड्रोन हल्ल्यानंतर त्यांची महत्त्वाची 'ईस्ट-वेस्ट' ऑईल पाईपलाईन बंद केली आहे. या घटनेमुळे दररोज **७० लाख बॅरल** तेल पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता असून, ब्रेंट क्रूडचे दर **$१०७** च्या पातळीवर पोहोचले आहेत.
सौदी अरेबियाच्या ऊर्जा मंत्रालयाने शुक्रवारी, ११ सप्टेंबर २०२६ रोजी त्यांची अत्यंत महत्त्वाची 'ईस्ट-वेस्ट' पाईपलाईन (पेट्रोलाईन) खबरदारीचा उपाय म्हणून बंद केल्याची पुष्टी केली आहे. १० सप्टेंबर रोजी रियाध आणि मदिना भागातील पंपिंग स्टेशन्सवर झालेल्या ड्रोन हल्ल्यानंतर हा निर्णय घेण्यात आला. या हल्ल्याचा उगम इराकशी संबंधित असल्याचे सांगण्यात येत असून, यामुळे प्रादेशिक तणाव वाढला आहे.
ही पाईपलाईन जागतिक ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची असून, याद्वारे दररोज सुमारे ७० लाख बॅरल कच्चे तेल सौदीच्या पूर्व भागातून थेट तांबड्या समुद्रापर्यंत (Red Sea) पोहोचवले जाते. 'स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुज' या अरुंद सागरी मार्गाला सुरक्षित पर्याय म्हणून ही पाईपलाईन काम करते.
बाजार आणि अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
या बातमीचा जागतिक बाजारावर मोठा परिणाम झाला असून, ब्रेंट क्रूडचे दर गुरुवारी $११० पर्यंत पोहोचल्यानंतर सध्या $१०५ ते $१०७ प्रति बॅरल दरम्यान व्यवहार करत आहेत. पुरवठ्यातील या अनिश्चिततेमुळे जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी अस्थिरता निर्माण झाली आहे.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी ही चिंतेची बाब आहे, कारण भारत आपल्या गरजेच्या ८५% पेक्षा जास्त कच्च्या तेलाची आयात करतो. जागतिक बाजारात तेलाचे दर वाढल्यास त्याचा थेट फटका भारतीय रुपयावर आणि महागाईवर होऊ शकतो. शेअर बाजारात, याचा परिणाम विशेषतः ऑईल मार्केटिंग कंपन्यांच्या (OMCs) मार्जिनवर होणे अपेक्षित आहे.
पुढील धोके आणि लक्ष ठेवण्यासारख्या गोष्टी
पाईपलाईनच्या दुरुस्तीसाठी किती वेळ लागतो, यावर पुढील बाजाराची दिशा अवलंबून असेल. जर दुरुस्तीसाठी काही आठवडे किंवा महिने लागले, तर पुरवठा साखळीवर मोठा ताण येईल. गुंतवणूकदारांनी आता पेट्रोलाईनच्या दुरुस्तीबाबतच्या अधिकृत बातम्या, जागतिक क्रूड ऑईलचे बेंचमार्क आणि भारत सरकारकडून इंधन दराबाबत येणाऱ्या निर्णयांवर बारकाईने लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.