अरुणाचल प्रदेशातील प्रस्तावित **११,२०० MW** 'सियांग अपर मल्टिपर्पज प्रोजेक्ट' विरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनाने हिंसक वळण घेतले आहे. या संघर्षात ४ जण जखमी झाले असून, या प्रकल्पामुळे गुंतवणूकदारांच्या चिंतेत भर पडली आहे.
अरुणाचल प्रदेशातील 'डिटे-डाइम' जवळ सियांग अपर मल्टिपर्पज प्रोजेक्टच्या विरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनादरम्यान पोलिस आणि निदर्शकांमध्ये मोठा संघर्ष झाला. स्थानिकांच्या १२ तासांच्या बंद दरम्यान झालेल्या या हिंसाचारात अश्रुधुराचा वापर करावा लागला असून, ४ जण जखमी झाले आहेत. हा प्रकल्प भारताच्या महत्त्वाकांक्षी हायड्रो-इलेक्ट्रिक योजनांपैकी एक आहे.
धोरणात्मक महत्त्व आणि चिंतेचे कारण
११,२०० MW क्षमतेच्या या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश सियांग नदीच्या पाण्याचा प्रवाह नियंत्रित करणे हा आहे. मुख्यमंत्री पेमा खांडू यांच्या मते, चीनच्या यारलुंग त्सांगपो नदीवरील प्रकल्पांना शह देण्यासाठी हा प्रकल्प धोरणात्मकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि पावर सेक्टरमध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांसाठी हा प्रकल्प 'हाय एक्झिक्युशन रिस्क' (High Execution Risk) दर्शवतो. अशा मोठ्या प्रकल्पांसाठी प्रचंड भांडवल लागते आणि ते पूर्ण होण्यास १० वर्षांहून अधिक काळ लागू शकतो. जेव्हा जमिनीचे अधिग्रहण आणि सामाजिक विरोधासारख्या समस्या उद्भवतात, तेव्हा प्रकल्पाचा खर्च (Cost Overrun) वाढतो आणि महसूल निर्मितीला विलंब होतो.
राजकीय पेचप्रसंग
अरुणाचल प्रदेश काँग्रेस कमिटीने या सर्वेक्षणाला कडाडून विरोध दर्शवला असून, पारदर्शकतेच्या अभावावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. सियांग आणि अप्पर सियांग जिल्ह्यांमध्ये सध्या ठप्प झालेले कामकाज आणि स्थानिकांची नाराजी पाहता, पुढील काळात हा प्रकल्प मार्गी लागणार की दीर्घकाळ रखडणार, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.