केंद्रीय मंत्री श्रीपाद येसो नाईक यांनी भारताच्या एनर्जी सप्लाय चेनमध्ये विविधता आणण्याचे आवाहन केले आहे. वाढत्या जागतिक धोक्यांमुळे आता सरकार सोलर मॅन्युफॅक्चरिंग आणि बॅटरी तंत्रज्ञानामध्ये 'स्थानिक उत्पादनावर' (Local Manufacturing) भर देणार आहे.
केंद्रीय ऊर्जा आणि नूतनीकरणक्षम ऊर्जा राज्यमंत्री श्रीपाद येसो नाईक यांनी जागतिक स्तरावरील व्यत्ययांना तोंड देण्यासाठी भारताच्या ऊर्जा पुरवठा साखळीला अधिक भक्कम करण्याची गरज व्यक्त केली आहे. सिंगापूर इंटरनॅशनल एनर्जी वीक दरम्यान बोलताना त्यांनी स्पष्ट केले की, क्रिटिकल मिनरल्सचा तुटवडा आणि शिपिंग मार्गांमधील अस्थिरता यामुळे भारताच्या ऊर्जेच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळेच आता सरकार रिन्युएबल एनर्जी व्हॅल्यू चेनमध्ये 'आत्मनिर्भर' होण्यासाठी आक्रमक पवित्रा घेत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत संकेत?
सध्या भारत सोलर सेल्स आणि बॅटरी निर्मितीसाठी लागणाऱ्या कच्च्या मालासाठी मोठ्या प्रमाणावर आयातीवर अवलंबून आहे. मंत्र्यांच्या विधानावरून हे स्पष्ट होते की, आगामी काळात सरकारी धोरणे ही 'डोमेस्टिक मॅन्युफॅक्चरिंग' आणि 'व्हर्टिकल इंटिग्रेशन'ला झुकते माप देणारी असतील. ज्या कंपन्या आपली सप्लाय चेन अधिक सुरक्षित ठेवतील आणि स्थानिक उत्पादनासाठी मिळणाऱ्या सवलतींचा (Incentives) वापर करतील, त्यांना भविष्यात मोठा फायदा होऊ शकतो.
बॅटरी स्टोरेज आणि भविष्यातील संधी
मंत्र्यांनी बॅटरी स्टोरेज आणि वेस्ट-टू-एनर्जी इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या महत्त्वावरही भर दिला आहे. 'ॲडव्हान्स्ड केमिस्ट्री सेल' (ACC) बॅटरी निर्मिती वाढवण्यावर सरकारचा जोर आहे, जो इलेक्ट्रिक वाहने (EVs) आणि ग्रीड स्टॅबिलिटीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. मोठ्या क्षमतेचे स्टोरेज सोल्यूशन्स विकसित करणे हे विंड आणि सोलर पॉवर प्रोजेक्ट्सच्या आर्थिक यशासाठी कळीचे ठरणार आहे.
रिस्क फॅक्टर्स (Risk Factors)
दीर्घकालीन दृष्टिकोनातून हा बदल सकारात्मक असला, तरी गुंतवणूकदारांनी काही जोखमींकडेही लक्ष दिले पाहिजे. स्थानिक उत्पादनासाठी मोठ्या प्रमाणात भांडवलाची (Capital-intensive) गरज आहे. तसेच, कच्च्या मालाच्या जागतिक किमतीतील चढ-उतार कंपन्यांच्या मार्जिनवर परिणाम करू शकतात. त्यामुळे, या क्षेत्रातील कंपन्यांचे मूल्यमापन करताना त्यांच्या उत्पादन क्षमतेचा विस्तार आणि तंत्रज्ञानाचा अवलंब किती वेगाने होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.