Whalesbook
भू-राजकीय तणावातील विश्रांतीने तेलाच्या किमती कोसळल्या
इराणशी संबंधित भू-राजकीय तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती अलीकडेच अनेक महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचल्या होत्या. 7 एप्रिल 2026 पर्यंत WTI $112.41 आणि ब्रेंट $109.77 प्रति बॅरलपर्यंत गेले होते. पण अमेरिकेने इराणवरील लष्करी कारवाई दोन आठवड्यांसाठी थांबवण्याची घोषणा करताच बाजारात मोठी घसरण झाली. 8 एप्रिल 2026 पर्यंत ब्रेंट क्रूड 13.25% नी घसरून $94.79 तर WTI 14.45% नी घसरून $96.17 पर्यंत खाली आले.
भारतीय कंपन्यांवर काय परिणाम?
या किमतीतील त्सुनामीचा भारतीय तेल कंपन्यांवर मिश्र परिणाम होणार आहे. इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन (IOCL), हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (HPCL) आणि भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (BPCL) सारख्या डाऊनस्ट्रीम रिफायनरी कंपन्यांना फायदा होणार आहे. कच्च्या तेलाच्या कमी किमतींमुळे त्यांच्या नफ्यात (Margins) वाढ होण्याची शक्यता आहे. अंदाजानुसार, कच्च्या तेलाच्या प्रत्येक $1 प्रति बॅरल घसरणीमुळे या रिफायनरी कंपन्यांच्या EBITDA मध्ये ₹200 ते ₹300 कोटींची वाढ होऊ शकते. सध्या IOCL चा P/E सुमारे 5.53, HPCL चा 4.53 आणि BPCL चा 5.54 आहे.
याउलट, ऑइल अँड नॅचरल गॅस कॉर्पोरेशन (ONGC) सारख्या अपस्ट्रीम कंपन्यांना महसुलात फटका बसण्याची शक्यता आहे. कच्च्या तेलाच्या प्रत्येक $1 प्रति बॅरल घसरणीमुळे ONGC च्या वार्षिक महसुलात ₹300 ते ₹400 कोटींची घट होऊ शकते. ONGC चा P/E सुमारे 9.53 असून तिचे मार्केट कॅपिटलायझेशन सुमारे ₹3.61 ट्रिलियन आहे.
धोका अजून टळलेला नाही
सध्या तेलाच्या किमतीत तात्पुरती घट झाली असली तरी, भू-राजकीय परिस्थिती अजूनही तणावपूर्ण आहे. अमेरिकेने ठेवलेली अट, म्हणजे होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) सुरू ठेवणे, हे मुत्सद्दीपणावरील अवलंबून आहे. त्यामुळे भविष्यात पुन्हा किमतीत अस्थिरता येण्याची शक्यता आहे. याशिवाय, जागतिक स्तरावर ऊर्जा संक्रमणाचा (Energy Transition) वेग वाढला आहे.