Oak Ridge National Laboratory च्या संशोधकांनी प्लास्टिकपासून पेट्रोल आणि डिझेल बनवण्याची नवीन रासायनिक पद्धत शोधली आहे. यामध्ये **60%** कन्वर्जन रेट मिळत असला, तरी आर्द्रतेमुळे (moisture) येणाऱ्या तांत्रिक अडचणींवर मात करणे अजूनही मोठे आव्हान आहे.
अमेरिकेच्या ऊर्जा विभागांतर्गत येणाऱ्या Oak Ridge National Laboratory (ORNL) ने प्लॅस्टिक कचऱ्याचे पेट्रोल आणि डिझेलमध्ये रूपांतर करण्यासाठी एक क्रांतिकारी रासायनिक प्रक्रिया विकसित केली आहे. सामान्यतः कॅरीबॅग आणि इतर वस्तूंच्या निर्मितीसाठी वापरले जाणारे पॉलिथिलीन (Polyethylene) या प्रक्रियेद्वारे हायड्रोकार्बन इंधनात बदलले जाते. यात 'मोल्टन सॉल्ट'चा (molten salt) वापर करून प्लॅस्टिकच्या लांब साखळ्या तोडल्या जातात, ज्यामुळे पारंपारिक ऊर्जा-केंद्रित पद्धतींची गरज उरत नाही.
कार्यक्षमतेचा फायदा
पारंपारिक प्लॅस्टिक-टू-फ्युएल तंत्रज्ञानासाठी अत्यंत उच्च तापमान आणि महागड्या नोबल-मेटल कॅटॅलिस्टची (Noble-metal catalysts) गरज असते. मात्र, या नवीन प्रक्रियेत 200 अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी तापमानावर काम चालते. तसेच, यात बाहेरून हायड्रोजन किंवा महागडे ॲडिटिव्ह वापरण्याची गरज नाही. ॲल्युमिनियम-आधारित या प्रक्रियेत संशोधकांनी 60% कन्वर्जन दर गाठला असून, प्लॅस्टिकचे रूपांतर थेट इंधनात केले आहे.
तांत्रिक अडथळे आणि आव्हाने
सध्याच्या संशोधनात एक मोठा तांत्रिक अडथळा समोर आला आहे. हा ॲल्युमिनियम-आधारित सिस्टिम हवेतील ओलावा (moisture) शोषून घेते, ज्यामुळे कॅटॅलिस्टची कार्यक्षमता कमी होऊ शकते. मोठ्या औद्योगिक स्तरावर हे तंत्रज्ञान वापरण्यासाठी ही स्थिरता (stability) राखणे आवश्यक आहे. सध्या संशोधक कार्बन-आधारित साहित्याचा वापर करून ओलावा रोखण्यावर काम करत आहेत.
कचरा व्यवस्थापनावर परिणाम
कचरा व्यवस्थापन क्षेत्रात, प्लॅस्टिकपासून इंधन बनवण्याचे प्रकल्प आजवर खर्चिक आणि ऊर्जा-खाऊ ठरले आहेत. भारतातील प्लॅस्टिक कचरा व्यवस्थापनाचे कडक नियम पाहता, जर हे तंत्रज्ञान व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी झाले, तर ते एक स्वस्त पर्याय ठरू शकते. मात्र, प्रयोगशाळेतून औद्योगिक स्तरावर जाण्यासाठी या तंत्रज्ञानाला अजून बराच पल्ला गाठायचा आहे.