रेटिंग डाऊनग्रेडमागील कारणे
ONGC च्या रेटिंगमध्ये 'Buy' वरून 'Accumulate' पर्यंत झालेली घट ही कंपनीसाठी चिंतेची बाब आहे. यामागे मुख्य कारण म्हणजे कंपनीची व्हॉल्यूम ग्रोथ टिकवून ठेवण्याची क्षमता. मागील वर्षाच्या तुलनेत तेल आणि गॅसच्या विक्री व्हॉल्यूममध्ये किरकोळ वाढ (तेल व्हॉल्यूम 1.3%, गॅस व्हॉल्यूम 1.1%) झाली असली, तरी चालू तिमाहीत तेल व्हॉल्यूममध्ये 1.8% ची घट दिसून आली. यासोबतच, तेल किमती प्रति बॅरल $61.6 पर्यंत घसरल्या, ज्या मागील वर्षी $72.6 होत्या. यामुळे कंपनीच्या फायदेशीरतेवर दबाव आला आहे.
महसूल आणि नफ्यावर परिणाम
कमी तेल किमती आणि व्हॉल्यूममधील बदलांचा परिणाम ONGC च्या आर्थिक निकालांवर स्पष्टपणे दिसतो. कंपनीचा तिमाही महसूल (Revenue) मागील तिमाहीच्या तुलनेत 4.5% आणि मागील वर्षाच्या तुलनेत 6.4% नी घसरून ₹315.5 अब्ज झाला. EBITDA देखील मागील तिमाहीच्या तुलनेत 2.1% आणि मागील वर्षाच्या तुलनेत 8.7% नी कमी होऊन ₹173.2 अब्ज झाला. निव्वळ नफा (PAT) मागील वर्षाच्या तुलनेत 1.6% नी वाढून ₹83.7 अब्ज झाला असला, तरी ही वाढ मुख्यत्वे कमी झालेल्या टॅक्समुळे (Tax Benefits) आहे. प्रत्यक्षात, मागील तिमाहीच्या तुलनेत नफ्यात 15.0% ची घट झाली आहे. हा आकडा भारताच्या तेल आणि वायू क्षेत्रातील अंदाजित 5% CAGR वाढीच्या (2032 पर्यंत) विरोधात जातो.
उत्पादन लक्ष्य आणि जागतिक बाजाराचा प्रभाव
ONGC चे FY27 साठी तेल उत्पादन 21.0 दशलक्ष मेट्रिक टन आणि गॅस उत्पादन 21.5 अब्ज घनमीटर पर्यंत पोहोचवण्याचे लक्ष्य आहे. मात्र, प्रभुदास लिलाधरच्या अंदाजानुसार, FY25 ते FY28 दरम्यान तेल उत्पादनात 1.7% आणि गॅस उत्पादनात 2.6% (जॉइंट व्हेंचर्ससह) CAGR वाढ अपेक्षित आहे. जागतिक बाजारात ब्रेंट क्रूड ऑईलच्या किमतीत घट होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे 2026 मध्ये $58 आणि 2027 मध्ये $53 प्रति बॅरलचा अंदाज आहे. यामुळे ONGC च्या किमतींवर आणि नफ्यावर दबाव कायम राहण्याची शक्यता आहे.
संरचनात्मक आव्हाने आणि भविष्यातील चिंता
भारताच्या अपस्ट्रीम (Upstream) क्षेत्रात ONGC चे वर्चस्व असले तरी, काही संरचनात्मक आव्हाने आहेत. ONGC चा P/E रेशो सुमारे 9.15-9.24 आहे, जो पीअर कंपनी Reliance Industries च्या 23-24 P/E रेशो पेक्षा खूपच कमी आहे. वाढीच्या शक्यतांच्या तुलनेत ONGC स्वस्त दिसत असले तरी, उत्पादन वाढवण्यातील अडचण आणि कमोडिटी किमतींमधील अस्थिरता या प्रमुख चिंता आहेत. अलीकडील तिमाहीत ऑपरेटिंग एक्सपेंडिचर, डेप्रिसिएशन आणि एक्सप्लोरेशन खर्चात झालेली वाढ यामुळे नफ्यावर अधिक परिणाम होण्याची शक्यता आहे. तसेच, भारताची 90% क्रूड आयातीवरील (Imports) अवलंबित्व आणि अपस्ट्रीम ऍक्टिव्हिटीजवरील 18% जीएसटी (GST) यासारखे नियामक धोके (Regulatory Risks) देखील आहेत. जागतिक तेल किमती घसरल्यास भारताला फायदा होईल, पण ONGC च्या देशांतर्गत उत्पादनातून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर आणि नफ्यावर याचा नकारात्मक परिणाम होईल.
विश्लेषकांची विभागलेली मते
प्रभुदास लिलाधरने ONGC साठी ₹297 ची टार्गेट प्राईस दिली आहे, जी डिसेंबर 2027 च्या अंदाजित EPS च्या 9 पट आहे. या मूल्यांकनात कंपनीचे गुंतवणूक देखील विचारात घेतले आहेत. इतर विश्लेषकांची मते विभागलेली आहेत. HDFC Sky ने उत्पादन वाढीचा वेग कमी असल्याचे कारण देत 'Reduce' रेटिंग आणि ₹220 चे टार्गेट दिले आहे, तर Kotak आणि CLSA सारख्या संस्थांनी 'Buy' किंवा 'Outperform' रेटिंगसह टार्गेट प्राईस अनुक्रमे ₹285 आणि ₹320 पर्यंत वाढवली आहे. 30 विश्लेषकांचा एकत्रित कल 'Buy' रेटिंगकडे असून सरासरी 12-महिन्यांची टार्गेट प्राईस सुमारे ₹278-280 आहे. मात्र, विश्लेषकांच्या टार्गेट प्राईसमध्ये ₹200 ते ₹350 पर्यंत मोठी तफावत दिसून येते, जी ONGC च्या भविष्यातील व्हॉल्यूम ग्रोथ आणि किमतींबाबतच्या अनिश्चिततेकडे लक्ष वेधते.