भारतातील कंपन्यांच्या पहिल्या तिमाहीच्या (Q1 FY27) निकालांनी मिश्र चित्र दाखवले आहे. कंपन्यांच्या एकूण कमाईत फक्त **2%** वाढ झाली आहे, पण यामागे इंडियन ऑईल, बीपीसीएल आणि एचपीसीएल या तेल विपणन कंपन्यांचा तब्बल **₹16,600 कोटींचा** एकत्रित तोटा हे प्रमुख कारण आहे. या तेल कंपन्या वगळल्यास, भारतीय कॉर्पोरेट क्षेत्राची नफा वाढ **17%** राहिली आहे, ज्यात बँकिंग, धातू आणि आयटी क्षेत्रांनी मोठी झेप घेतली.
तेल कंपन्यांच्या तोट्याचा मोठा फटका
या तिमाहीत इंडियन ऑईल कॉर्पोरेशन (IOCL), भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (BPCL) आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (HPCL) या तीन कंपन्यांना एकत्रितपणे तब्बल ₹16,600 कोटींचा तोटा झाला. यामध्ये हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशनचा तोटा सर्वाधिक ₹11,526 कोटी आहे. तर भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशनला ₹3,962 कोटी आणि इंडियन ऑईल कॉर्पोरेशनला ₹1,141 कोटींचा तोटा सहन करावा लागला. आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत 21.4% वाढ होऊन सरासरी $100.7 प्रति बॅरल पर्यंत पोहोचल्या होत्या. मात्र, देशांतर्गत पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती त्यानुसार न वाढल्याने या कंपन्यांना मोठा फटका बसला.
इतर क्षेत्रांची दमदार कामगिरी
तेल विपणन कंपन्यांचा तोटा वगळल्यास, इतर कंपन्यांच्या नफ्यात वर्षा-दर-वर्षाच्या आधारावर 17% ची लक्षणीय वाढ दिसून आली. आर्थिक सेवा (Financial Services) क्षेत्र, ज्यात बँका आणि विमा कंपन्यांचा समावेश आहे, त्यांनी 20% वाढ नोंदवली. धातू (Metals) क्षेत्राने मागील वर्षाच्या तुलनेत नफ्यात 57% ची जोरदार वाढ दर्शवली. माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि ऑटोमोबाईल (Automobile) क्षेत्रांनीही अनुक्रमे 11% आणि 7% ची स्थिर वाढ कायम ठेवली.
मात्र, सर्वच क्षेत्रे या तेजीचा भाग नव्हती. सिमेंट (Cement) आणि आरोग्यसेवा (Healthcare) क्षेत्रातील कंपन्या तसेच इंडिगो (IndiGo) सारख्या मोठ्या कंपन्यांना नफ्यात घट सहन करावी लागली, ज्यामुळे एकत्रित आकडेवारीवर दबाव आला.
भविष्यातील दिशा आणि जोखीम
गुंतवणूकदारांसाठी तेल कंपन्यांचा तोटा हा चिंतेचा विषय आहे. विश्लेषकांच्या मते, तेल विपणन कंपन्यांची आर्थिक स्थिती पश्चिम आशियातील भू-राजकीय घडामोडींवर आणि त्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतींवर अवलंबून आहे. पुढील तिमाहीत परिस्थिती सुधारण्यासाठी कच्च्या तेलाच्या किमती $80 प्रति बॅरल च्या खाली स्थिर होणे आणि देशांतर्गत इंधन दरांमध्ये गरजेनुसार समायोजन होणे महत्त्वाचे ठरेल. असे न झाल्यास, या कंपन्यांना त्यांच्या खेळत्या भांडवलाची (Working Capital) गरज भागवण्यासाठी अधिक कर्ज घ्यावे लागू शकते. या ऊर्जा क्षेत्रातील आव्हानांनंतरही, विश्लेषण केलेल्या कंपन्यांपैकी जवळपास निम्म्या कंपन्यांनी अपेक्षेपेक्षा चांगली कामगिरी केली आहे.