NTPC ने आता थर्मल एनर्जीपलीकडे जात न्यूक्लियर एनर्जी क्षेत्रात मोठी गुंतवणूक करण्याचा निर्णय घेतला आहे. २०४७ पर्यंत **३० GW** क्षमतेचे प्रकल्प उभारण्याचे कंपनीचे ध्येय असून, यासाठी उत्तर प्रदेश, बिहार, मध्य प्रदेश आणि ओडिशासारख्या राज्यांत जागांची पाहणी सुरू आहे.
न्यूक्लियर एनर्जीकडे पाऊल
देशातील सर्वात मोठी वीज उत्पादक कंपनी NTPC आता आपल्या पोर्टफोलिओमध्ये मोठा बदल करत आहे. सध्या ९१,००० MW पेक्षा जास्त स्थापित क्षमता असलेल्या NTPC चे लक्ष आता पूर्णपणे 'ग्रीन एनर्जी'कडे वळले आहे. भारताच्या १०० GW न्यूक्लियर क्षमतेच्या राष्ट्रीय लक्ष्याचा भाग म्हणून कंपनीने ३० GW चे उद्दिष्ट ठेवले आहे.
कोठे होणार प्रकल्प?
कंपनीने बिहार, मध्य प्रदेश आणि ओडिशामध्ये प्राथमिक व्यवहार्यता अभ्यास (Feasibility Study) पूर्ण केला आहे. बांका, बसई आणि नवरंगपूर सारख्या ठिकाणांचा यात समावेश आहे. अलीकडेच उत्तर प्रदेशातील संभाव्य जागांचाही शोध घेतला जात आहे. प्रत्येक प्लांटमध्ये १,४०० MW क्षमता असेल, ज्यामध्ये प्रत्येकी ७०० MW चे दोन रिॲक्टर्स बसवले जातील.
गुंतवणुकीचा गणित आणि जोखीम
या प्रकल्पांसाठी मोठा निधी लागणार आहे. उद्योगातील तज्ज्ञांच्या मते, प्रति गिगावॅट (GW) उभारणीसाठी ₹१५,००० कोटी ते ₹२०,००० कोटी पर्यंत खर्च येऊ शकतो. त्यामुळे भागधारकांसाठी कंपनीचे 'कॅपिटल अलोकेशन' आणि कर्जाचे व्यवस्थापन यावर लक्ष ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
तांत्रिक आव्हाने आणि भागीदारी
न्यूक्लियर प्रकल्प उभारणीसाठी डिपार्टमेंट ऑफ ॲटॉमिक एनर्जी आणि ॲटॉमिक एनर्जी कमिशनच्या कडक नियमांमधून जावे लागेल. हे प्रकल्प पूर्ण होण्यास दीर्घकाळ लागत असल्याने, NTPC आता Westinghouse, Rosatom आणि EDF सारख्या जागतिक कंपन्यांसोबत भागीदारी करत आहे, जेणेकरून प्रगत 'प्रेशराइज्ड वॉटर रिॲक्टर' तंत्रज्ञान मिळवता येईल. जरी हा निर्णय दीर्घकालीन फायदेशीर असला, तरी सध्या यातून मिळणारे उत्पन्न भविष्यात काही वर्षांनीच सुरू होईल.