Nuclear Power Corporation of India Limited (NPCIL) ने राजस्थानमधील आपल्या ७०० मेगावॅट क्षमतेच्या RAPP-8 युनिटमध्ये इंधन भरण्याची (Fuel Loading) प्रक्रिया सुरू केली आहे. स्वदेशी बनावटीचा हा चौथा प्रकल्प असून, भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
न्यूक्लियर पॉवर कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड (NPCIL) ने राजस्थानमधील 'राजस्थान ॲटोमिक पॉवर प्रोजेक्ट' (RAPP) च्या ८ व्या युनिटमध्ये इंधन भरण्याची प्रक्रिया यशस्वीपणे सुरू केली आहे. ही प्रक्रिया १९ सप्टेंबर रोजी ॲटोमिक एनर्जी रेग्युलेटरी बोर्ड (AERB) कडून परवानगी मिळाल्यानंतर हाती घेण्यात आली आहे. रावतभाटा येथील या प्रकल्पाद्वारे लवकरच वीज निर्मितीला सुरुवात होईल.
स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा विस्तार
RAPP-8 हे 'प्रेसराइज्ड हेवी वॉटर रिॲक्टर' (PHWR) तंत्रज्ञानावर आधारित आहे. सरकार १६ अशा प्रकारच्या ७०० मेगावॅटच्या रिॲक्टर्सचे जाळे देशभर उभारणार आहे, त्यापैकी हे ४ थे युनिट आहे. गुजरातमधील काकरापार आणि पूर्वीच्या RAPP-7 युनिटच्या धर्तीवर हे काम सुरू असल्याने प्रकल्पाचा खर्च आणि वेळ वाचवण्यावर कंपनीचा भर आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे संधी?
NPCIL जरी स्टॉक मार्केटवर थेट लिस्टेड नसली तरी, या विशाल प्रकल्पांमुळे देशातील अनेक इंजिनिअरिंग आणि कन्स्ट्रक्शन कंपन्यांसाठी दीर्घकालीन संधी निर्माण झाल्या आहेत. अणुऊर्जा प्रकल्पांना लागणारे सुटे भाग, विशेष साहित्य आणि बांधकाम सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांना या धोरणामुळे फायदा होऊ शकतो. २०४७ पर्यंत १०० GWe अणुऊर्जा क्षमतेचे उद्दिष्ट गाठण्यासाठी हे प्रकल्प इंजिनिअरिंग सेक्टरसाठी मोठे रेव्हेन्यू ड्रायव्हर ठरू शकतात.
आव्हाने आणि पुढील टप्पे
अणू प्रकल्पांमध्ये तांत्रिक गुंतागुंत आणि सुरक्षेचे कडक नियम असतात. ऐतिहासिकदृष्ट्या, मोठ्या प्रकल्पांमध्ये काम पूर्ण होण्यास विलंब किंवा खर्च वाढण्याचे धोके असतात. आता सर्वांचे लक्ष या रिॲक्टरच्या 'क्रिटिकॅलिटी' (Criticality) टप्प्यावर आहे, जिथे अणुभट्टीत नियंत्रित साखळी अभिक्रिया सुरू होते. ही प्रक्रिया यशस्वी झाल्यास या आर्थिक वर्षात प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित होऊ शकेल.