Whalesbook
NLC India अणुऊर्जा क्षेत्रात उतरणार, EDF सोबत हातमिळवणी
NLC India लिमिटेडने आता अणुऊर्जा निर्मितीमध्ये उतरण्याचा निर्णय घेतला आहे. यासाठी त्यांनी जगातील सर्वात मोठ्या अणुऊर्जा ऑपरेटरपैकी एक असलेल्या फ्रान्सच्या Électricité de France (EDF) सोबत एक मोठा करार केला आहे. या करारानुसार, NLC India अणुऊर्जा तंत्रज्ञानाचा, विशेषतः युरोपियन प्रेसराइज्ड रिएक्टर (EPR) आणि स्मॉल मॉड्युलर रिएक्टर (SMR) यांसारख्या प्रगत तंत्रज्ञानाचा अभ्यास करणार आहे. ही भागीदारी भारताच्या ऊर्जा सुरक्षा आणि कार्बन उत्सर्जन कमी करण्याच्या ध्येयांना बळ देणारी आहे.
भारताचे अणुऊर्जा ध्येय आणि NLC ची भूमिका
भारत सरकारने 2047 पर्यंत 100 GW अणुऊर्जा क्षमता निर्माण करण्याचे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य ठेवले आहे. यासोबतच, 2070 पर्यंत 'नेट झिरो कार्बन' (Net Zero Carbon) उत्सर्जनाचे उद्दिष्टही गाठायचे आहे. NLC India ची EDF सोबतची ही भागीदारी या राष्ट्रीय उद्दिष्टांना पूर्ण करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरू शकते. EDF च्या अणुऊर्जा निर्मितीमधील दांडग्या अनुभवाचा फायदा NLC India ला नक्कीच मिळेल. केंद्र सरकारने 2025-26 च्या अर्थसंकल्पात (Budget) देशात कमीत कमी पाच स्मॉल मॉड्युलर रिएक्टर्स (SMRs) 2033 पर्यंत सुरू करण्यासाठी ₹20,000 कोटी इतकी मोठी रक्कम देखील मंजूर केली आहे, ज्यामुळे अणुऊर्जा क्षेत्राला चालना मिळणार आहे.
महागडा मिथेनॉल प्रकल्प रद्द
अणुऊर्जा क्षेत्रातील या मोठ्या उडीसोबतच, NLC India ने आपल्या ₹4,400 कोटी किमतीच्या लिग्नाइट-टू-मिथेनॉल प्रकल्पाला अधिकृतपणे थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा प्रकल्प वार्षिक 4 लाख टन मिथेनॉलचे उत्पादन करण्यासाठी 2.5 दशलक्ष टन लिग्नाइट वापरणार होता. मात्र, वाढत्या खर्चांमुळे आणि फायद्याची शक्यता कमी असल्याने हा प्रकल्प व्यवहार्य नसल्याचे मानले जात आहे. त्यामुळे कंपनीने यातून माघार घेऊन अधिक मोठ्या आणि फायदेशीर ऊर्जा प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रित करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
देशभरात अणुऊर्जेकडे कल
NLC India प्रमाणेच, NTPC सारख्या इतर मोठ्या सरकारी वीज उत्पादक कंपन्यासुद्धा अणुऊर्जा क्षेत्रात गुंतवणूक करत आहेत. NTPC ने देखील EDF सोबत असाच एक करार केला आहे. देशभरातील कंपन्या 100 GW च्या लक्ष्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी आणि खाजगी गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देण्यासाठी कायदे आणि धोरणांमध्ये बदल करत आहेत. स्मॉल मॉड्युलर रिएक्टर्स (SMRs) या विस्तारासाठी एक प्रमुख केंद्रबिंदू आहेत.
भविष्यातील आव्हाने आणि संधी
अणुऊर्जा प्रकल्प उभारणे हे अत्यंत भांडवल-केंद्रित (Capital-Intensive) काम आहे. यासाठी मोठ्या प्रमाणात भांडवल आणि लांब बांधकाम कालावधी लागतो, ज्यामुळे खर्चात वाढ होण्याची शक्यता असते. NLC India सारख्या कंपन्यांना भविष्यातील मोठ्या भांडवली खर्चांसाठी मोठ्या कर्जाचा आधार घ्यावा लागू शकतो, ज्यामुळे आर्थिक जोखीम वाढू शकते. तसेच, वीज वितरण कंपन्यांकडून (Discoms) वेळेवर पेमेंट मिळणे हेदेखील एक आव्हान असू शकते. मात्र, EDF सारख्या जागतिक दिग्गजासोबतच्या भागीदारीमुळे NLC India ला तंत्रज्ञान आणि व्यवस्थापन कौशल्यात मदत मिळेल, ज्यामुळे हे प्रकल्प यशस्वी होण्याची शक्यता वाढते. कंपनीच्या शेअरने गेल्या एका वर्षात 39% पेक्षा जास्त परतावा दिला आहे, जो गुंतवणूकदारांचा वाढलेला विश्वास दर्शवतो.