निकालांचा तपशीलवार आढावा (The Financial Deep Dive)
आकडेवारी काय सांगते?
आर्थिक वर्ष FY26 च्या तिसऱ्या तिमाहीत (Q3) NHPC लिमिटेडने standalone आधारावर ₹1,877.47 कोटींचा महसूल (Revenue) नोंदवला, जो मागील वर्षीच्या याच तिमाहीच्या तुलनेत 4.7% ने कमी आहे. या तिमाहीत कंपनीला ₹340.39 कोटींचा करपूर्व तोटा (Loss Before Tax) झाला, जो मागील वर्षी याच तिमाहीत ₹314.31 कोटींचा नफा होता. मात्र, standalone नफ्यानंतरच्या कराचे आकडे (PAT) पाहिल्यास, ते 7.0% ने वाढून ₹292.87 कोटी झाले, जे मागील वर्षी ₹273.60 कोटी होते. विशेष म्हणजे, standalone ऑपरेटिंग मार्जिनमध्ये मोठी घसरण होऊन ते 19.35% पर्यंत खाली आले, जे मागील वर्षी 42.11% होते.
consolidated स्तरावर, Q3 FY26 मध्ये महसूल ₹2,220.73 कोटी राहिला, जो मागील वर्षीच्या ₹2,286.76 कोटींच्या तुलनेत 2.9% ने कमी आहे. तरीही, consolidated नफ्यात लक्षणीय 34.0% ची वाढ झाली असून तो ₹329.18 कोटी पर्यंत पोहोचला आहे (मागील वर्षी ₹245.48 कोटी होता).
जानेवारी २०२६ अखेर संपलेल्या नऊ महिन्यांच्या कालावधीत, standalone महसूल 9.4% ने वाढून ₹7,587.01 कोटी झाला. तर, नऊ महिन्यांचा standalone नफा 4.6% च्या वाढीसह ₹2,290.26 कोटी राहिला.
विश्लेषण: का आहे फरक?
NHPC च्या consolidated आणि standalone निकालांमधील हा मोठा फरक चिंताजनक आहे. consolidated स्तरावर कंपनीने चांगली कामगिरी केली असली तरी, standalone ऑपरेशन्समध्ये समस्या दिसून येत आहेत. standalone मार्जिनमध्ये 22 टक्क्यांहून अधिक घट झाली असून, करपूर्व तोटा (LBT) नोंदवला गेला आहे. standalone PAT मध्ये झालेली किरकोळ वाढ, करातील काही सवलती किंवा एकवेळच्या फायद्यांमुळे असू शकते.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे काय?
गुंतवणूकदार आणि विश्लेषकांचे लक्ष आता standalone ऑपरेटिंग मार्जिनमध्ये झालेल्या या मोठ्या घसरणीकडे आहे. कंपनीने नमूद केले आहे की, नवीन प्रकल्पांमधून (800 MW Parbati-II, 300 MW Karnisar Solar, आणि 250 MW Subansiri Lower Project) वीज निर्मिती सुरू झाली असली, तरी त्यांचे अंतिम दर (Tariff) मंजूर झालेले नाहीत. या 'अनबिल सेल्स' (Unbilled Sales) मुळे निकालांवर तात्पुरता परिणाम झाला आहे.
याव्यतिरिक्त, ओडिशातील सौर प्रकल्पासाठी GEDCOL सोबतचा करार (MoU) आणि प्रवर्तक करार (Promoters’ Agreement) रद्द करण्याचा निर्णय, तसेच पॉवर मिनिस्ट्रीच्या निर्देशानुसार PTC इंडिया लिमिटेडमधील प्रवर्तक दर्जा (Promoter Status) सोडण्याचा निर्णय, हे कंपनीच्या धोरणात्मक बदलांकडे सूचित करतात.
धोके आणि भविष्यातील वाटचाल
31 डिसेंबर 2025 पर्यंत, NHPC चे standalone कर्ज-इक्विटी गुणोत्तर (Debt-to-Equity Ratio) 1.05 आणि consolidated गुणोत्तर 1.17 आहे. standalone चालू गुणोत्तर (Current Ratio) 1.02 असून, हे कंपनीच्या रोकड स्थितीवर (Liquidity) काहीसा दबाव दर्शवते. standalone नफ्यातील तीव्र घट अल्पकालीन कमाईवर परिणाम करू शकते.
पुढील दिशा:
व्यवस्थापनाकडून standalone मार्जिन का कमी झाले आणि नवीन प्रकल्पांचे अंतिम दर कधी निश्चित होतील, याबाबत स्पष्टीकरण अपेक्षित आहे. तसेच, ओडिशातील JV आणि PTC इंडियाबाबतच्या धोरणात्मक निर्णयांचा भविष्यातील परिणाम तपासला जाईल.
या सर्व घडामोडींदरम्यान, FY26 साठी 14% (प्रति इक्विटी शेअर ₹1.40) चा अंतरिम डिव्हिडंड (Interim Dividend) मंजूर झाल्यामुळे भागधारकांना काहीसा दिलासा मिळाला आहे.