इराणची भारताला मोठी सवलत! हॉरमुझ सामुद्रधुनीतून भारतीय जहाजांना मिळाला सुरक्षित मार्ग

डिप्लोमॅटिक चर्चेतून मार्ग निघाला

इराणने गुरुवारी भारतीय जहाजांना हॉरमुझ सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) मुक्तपणे प्रवास करण्याची परवानगी दिली आहे. हा निर्णय भारत आणि इराणच्या परराष्ट्र व्यवहार मंत्र्यांच्या, विशेषतः भारताचे एस. जयशंकर (S. Jaishankar) आणि इराणचे अब्बास अराघची (Abbas Araghchi) यांच्यातील मंगळवारच्या उच्च-स्तरीय चर्चेनंतर घेण्यात आला. या चर्चेत सध्याच्या तणावपूर्ण प्रादेशिक परिस्थितीवर चर्चा झाली आणि भारतीय जहाजांसाठी सुरक्षित मार्गाची खात्री करण्यात आली.

हॉरमुझ: जागतिक ऊर्जा मार्गासाठी महत्त्वाचे ठिकाण

होरमुझ सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी (Maritime Chokepoint) एक आहे, जो जागतिक ऊर्जा सुरक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. दररोज सुमारे 20 दशलक्ष बॅरल कच्च्या तेलाची (Crude Oil) वाहतूक या अरुंद जलमार्गातून होते. हे जागतिक तेल वापराच्या अंदाजे पाचवा हिस्सा आणि सागरी तेल व्यापाराच्या जवळपास चतुर्थांश आहे. मोठ्या प्रमाणात लिक्विफाइड नॅचरल गॅस (Liquefied Natural Gas) देखील येथूनच जातो.

इराणने हॉरमुझमधून प्रवासासाठी घातल्या अटी

भारतीय जहाजांना आता मार्ग खुला झाला असला तरी, इराणने स्पष्ट केले आहे की हॉरमुझ सामुद्रधुनीतून प्रवास करणाऱ्या सर्व जहाजांना इराणची परवानगी घेणे बंधनकारक असेल. IRGC च्या नौदल दलाचे रिअर अॅडमिरल अलिरेझा तंगसिरी (Alireza Tangsiri) यांनी सांगितले की, बुधवारच्या दिवशी दोन जहाजांनी इराणच्या इशाऱ्यांकडे दुर्लक्ष केले आणि त्यांना लक्ष्य करण्यात आले. "प्रवास करू इच्छिणाऱ्या कोणत्याही जहाजाला इराणकडून परवानगी घेणे आवश्यक आहे," असे त्यांनी सांगितले. अमेरिका आणि इस्रायलसोबत वाढत्या शत्रुत्वाच्या पार्श्वभूमीवर हे कठोर नियंत्रण दर्शवते.

भारत आपल्या जहाजांवर आणि खलाशांच्या सुरक्षेवर लक्ष ठेवून आहे

भारताचे जहाज वाहतूक मंत्रालय (Ministry of Shipping) आणि महासंचालनालय (Directorate General of Shipping) यांनी परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्यासाठी आणि भारतीय सागरी वाहतुकीला मदत करण्यासाठी 24 तास नियंत्रण कक्ष (Control Room) स्थापन केला आहे. सध्या पर्शियन गल्फमध्ये 28 भारतीय ध्वजांकित जहाजे कार्यरत आहेत, ज्यात 778 भारतीय खलाशी आहेत. जहाजे कंपन्या, भरती एजन्सी आणि परदेशातील भारतीय मिशनशी सतत संपर्क साधून खलाशांच्या सुरक्षेची खात्री केली जात आहे.