भारताची सौरशक्ती: बजेट २०२६ चा मोठा दिलासा! घरं आणि शेती होणार 'सोलर पॉवर'! | शेअर मार्केट अपडेट

अर्थसंकल्पातील धोरणात्मक बदल

केंद्रीय अर्थसंकल्पातील ही मोठी तरतूद भारताच्या ऊर्जा सुरक्षा आणि आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. घरगुती आणि कृषी क्षेत्राला सौर ऊर्जेद्वारे स्वयंपूर्ण बनवण्यावर यात भर देण्यात आला आहे. 'आत्मनिर्भर भारत' मोहिमेअंतर्गत देशांतर्गत अक्षय ऊर्जा उत्पादनाला चालना देणे आणि कार्बन उत्सर्जन कमी करणे हे या धोरणाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.

प्रमुख तरतुदी आणि निधी वाटप

अर्थसंकल्पात, 'पीएम सूर्य घर मुफ्ती वीज योजने'साठी तब्बल ₹२२,००० कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे. या योजनेद्वारे घरांच्या छतांवर सोलर पॅनेल बसवून मोफत वीज उपलब्ध करून दिली जाईल. त्याचबरोबर, शेतकऱ्यांची ऊर्जा सुरक्षा वाढवण्यासाठी 'पीएम-कुसुम मिशन'ला ₹५,००० कोटी आणि देशभरात ग्रीड-कनेक्टेड सोलर पॉवर प्रकल्प वाढवण्यासाठी ₹१,७७५ कोटी मंजूर करण्यात आले आहेत.

सोलर उद्योगासाठी शुल्क सुधारणा

देशांतर्गत उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी, सरकारने महत्त्वाचे कस्टम ड्युटीचे (सीमा शुल्काचे) बदल जाहीर केले आहेत. सोलर ग्लास उत्पादनासाठी लागणाऱ्या सोडियम अँटिमॉनेटवरील बेसिक कस्टम ड्युटी ७.५% वरून शून्य (Nil) करण्यात आली आहे. यामुळे बोरोसिल रिन्यूएबल्स (Borosil Renewables) सारख्या कंपन्यांसाठी उत्पादनाचा खर्च कमी होण्यास मदत होईल.

भविष्यातील संशोधन आणि लक्ष्य

भविष्यातील नवनवीन संशोधनासाठीही अर्थसंकल्पात तरतूद करण्यात आली आहे. 'नॅशनल लार्ज सोलर टेलिस्कोप'ची स्थापना किंवा श्रेणीसुधारित करण्याची घोषणा करण्यात आली आहे, ज्यामुळे सौर विज्ञान आणि खगोल भौतिकी संशोधनात भारत आघाडीवर राहील. नवीन आणि अक्षय ऊर्जा मंत्रालयाने (MNRE) २०३० पर्यंत ५०० GW नॉन-फॉसिल इंधन ऊर्जा क्षमता निर्माण करण्याचे मोठे लक्ष्य ठेवले आहे.

बाजाराची तात्काळ प्रतिक्रिया

या धोरणांचा बाजारावर त्वरित संमिश्र परिणाम दिसून आला. १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी, टाटा पॉवर (Tata Power) शेअरमध्ये ४.०६% घसरण होऊन तो ₹३५१.७ पर्यंत खाली आला, तर अदानी ग्रीन एनर्जी (Adani Green Energy) चे शेअर्स ३.७७% घसरून ₹८१९.७ वर पोहोचले. बाजारातील इतर घटकांमुळे आणि काही सेक्टरवरील दबावामुळे ही घसरण दिसून आली.

तरीही, या कंपन्यांचे मोठे बाजार भांडवल (Market Capitalization) आणि पी/ई रेशो (P/E Ratio) पाहता, गुंतवणूकदारांना दीर्घकालीन फायदा अपेक्षित आहे. १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी, टाटा पॉवरचे बाजार भांडवल अंदाजे ₹१.१३ लाख कोटी आणि पी/ई रेशो २८.० होता. अदानी ग्रीन एनर्जीचे बाजार भांडवल सुमारे ₹१.३२ लाख कोटी आणि पी/ई रेशो ८०.६ होता. बोरोसिल रिन्यूएबल्सचे बाजार भांडवल सुमारे ₹६,७६१ कोटी आणि पी/ई रेशो ७१.० होता, मात्र काही अहवालांनुसार हा पी/ई रेशो नकारात्मकही (-९७.७१x) दाखवला जात आहे.

ऐतिहासिकदृष्ट्या, सरकारी धोरणांच्या घोषणांचा शेअर बाजारावर सुरुवातीला संमिश्र किंवा नकारात्मक परिणाम दिसू शकतो, परंतु धोरणांची अंमलबजावणी आणि त्याचे प्रत्यक्ष परिणाम दीर्घकाळासाठी गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढवतात.