रशियाकडून भारताकडे येणाऱ्या कच्च्या तेलाची आयात सप्टेंबरमध्ये घसरून **१.८२ दशलक्ष बॅरल्स** प्रति दिवस इतकी झाली आहे. जुलैमध्ये हा आकडा **२.५७ दशलक्ष बॅरल्स** होता. आता Reliance Industries सारख्या कंपन्या व्हेनेझुएलाच्या हेवी क्रूड ऑईलवर भर देत आहेत.
रशियाकडून कच्च्या तेलाची स्वस्त आयात करण्यात भारताचा उत्साह काहीसा मंदावला आहे. सप्टेंबर २०२६ मध्ये ही आयात २९ टक्क्यांनी घसरून १.८२ दशलक्ष बॅरल्स प्रति दिवस झाली आहे, जी जुलैच्या २.५७ दशलक्ष बॅरल्स या उच्चांकावरून खाली आली आहे. जागतिक पुरवठा साखळी आणि वाढत्या किमतींमुळे भारताला आपल्या ऊर्जा धोरणात बदल करावा लागत आहे.
रशियन 'युराल्स क्रूड'वर मिळणारी सवलत आता कमी झाली असून ते मार्केट दराच्या जवळ पोहोचले आहे. त्यातच चीनकडून रशियन तेलासाठी वाढलेली स्पर्धा पाहता, भारतीय रिफायनरीजना पूर्वीसारखा मोठा फायदा मिळणे कठीण झाले आहे.
व्हेनेझुएलाच्या क्रूडकडे भारताचा मोर्चा
या स्थितीत Reliance Industries ने व्हेनेझुएलाच्या 'हेवी क्रूड' तेलाच्या आयातीवर लक्ष केंद्रित केले आहे. ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत ही आयात ४६५,००० बॅरल्स प्रति दिवस पोहोचण्याची शक्यता आहे. हे काम सोपे नाही, कारण यासाठी प्रगत रिफायनरी तंत्रज्ञान लागते. रिलायन्सच्या जामनगर कॉम्प्लेक्समध्ये ही सोय असल्याने त्यांना तांत्रिक फायदा मिळत आहे, तर सरकारी रिफायनरीजना जुन्या तंत्रज्ञानामुळे लवकर बदल करणे कठीण जात आहे.
धोके आणि गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
हा बदल करताना लॉजिस्टिक खर्च वाढण्याचा धोका आहे. तसेच, रशियाकडून व्हेनेझुएलाकडे वळताना अमेरिकेच्या संभाव्य निर्बंधांचे (Sanctions) जिओपॉलिटिकल संकटही समोर आहे. गुंतवणूकदारांनी आता रिफायनिंग मार्जिनच्या स्थिरतेकडे आणि कंपन्यांच्या क्रूड मिश्रण धोरणाकडे बारीक लक्ष देणे गरजेचे आहे, कारण येणाऱ्या तिमाहीत हेच घटक नफ्यावर मोठा परिणाम करतील.