रेकॉर्ड नफ्याचे गुपित: ऑपरेटिंग मार्जिनमध्ये दुप्पट वाढ!
इंडियन ऑईल कॉर्पोरेशन (IOC) ने आर्थिक वर्ष 2026 (FY26) मध्ये दमदार कामगिरी केली आहे. कंपनीचा स्टँडअलोन प्रॉफिट आफ्टर टॅक्स (PAT) 184% ने वाढून ₹36,802 कोटींवर पोहोचला आहे, जो मागील वर्षी ₹12,962 कोटी होता. या वाढीचा मुख्य स्रोत विक्रीतील वाढीपेक्षा ऑपरेटिंग मार्जिनमध्ये झालेली प्रचंड वाढ आहे. FY26 मध्ये कंपनीचे ऑपरेटिंग मार्जिन 5.84% पर्यंत वाढले, जे मागील वर्षी केवळ 2.11% होते. तसेच, नेट प्रॉफिट मार्जिन 4.15% पर्यंत पोहोचले, जे आधी 1.53% होते. याचा अर्थ कंपनीने खर्च कमी करण्यात किंवा वस्तूंच्या किमती प्रभावीपणे व्यवस्थापित करण्यात मोठे यश मिळवले आहे. FY26 च्या चौथ्या तिमाहीतही PAT मध्ये 56.6% ची वाढ होऊन तो ₹11,377.51 कोटी झाला.
कामकाजातही विक्रम!
IOC च्या कामकाजाचे आकडेही थक्क करणारे आहेत. FY26 मध्ये रिफायनरीजनी विक्रमी 75.4 दशलक्ष मेट्रिक टन (MMT) क्रूड ऑईलवर प्रक्रिया केली, ज्याची विश्वसनीयता 99.5% होती. पाईपलाईनमधून 105.3 MMT उत्पादने पोहोचवण्यात आली, हा देखील विक्रमी आकडा आहे. एकूण पेट्रोलियम उत्पादनांची विक्री 104.4 MMT पर्यंत पोहोचली, जी FY25 पेक्षा सुमारे 4% जास्त आहे. घरगुती पेट्रोलियम विक्रीत 4.8% वाढ झाली, जी उद्योगाच्या 4.3% वाढीपेक्षा अधिक आहे. ल्युब्रिकंट्स (Lubricants) विभागाने 855 हजार मेट्रिक टन (TMT) ची विक्रमी विक्री नोंदवली, जी 15% वाढ दर्शवते. पेट्रोकेमिकल्सची विक्री 3.22 MMT पर्यंत पोहोचली.
कर्जात घट आणि भागधारकांना फायदा
कंपनीने नफा कमावण्यासोबतच आपल्या ताळेबंदातही सुधारणा केली आहे. FY26 मध्ये IOC ने आपले एकूण कर्ज ₹23,798 कोटींनी कमी केले आहे. यापूर्वी एकूण कर्ज ₹1.34 लाख कोटी होते, जे आता ₹1.10 लाख कोटी झाले आहे. या कर्ज कपातीमुळे कंपनीची आर्थिक स्थिती अधिक मजबूत झाली आहे. चांगल्या कामगिरीच्या पार्श्वभूमीवर, बोर्डाने अंतिम डिव्हिडंड (Dividend) म्हणून प्रति इक्विटी शेअर ₹1.25 देण्याची शिफारस केली आहे.
भू-राजकीय तणाव आणि महागाईचे सावट
IOC ने जरी उत्कृष्ट निकाल दिले असले तरी, भविष्यासाठी काही धोके आहेत. मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव आणि जागतिक स्तरावर वाढती महागाई यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत अनिश्चितता आहे. FY27 मध्ये कच्च्या तेलाच्या किमती $90-95 प्रति बॅरल राहण्याचा अंदाज आहे, ज्यामुळे भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर दबाव येऊ शकतो. महागाई वाढल्यास GDP वाढीचा दर 6% पर्यंत खाली येऊ शकतो. तसेच, घरगुती LPG विक्रीवर कंपनीला ₹23,101.56 कोटी चा संचित तोटा सहन करावा लागला आहे, ज्याला 'अंडर-रिकव्हरीज' म्हणतात. जागतिक किमती वाढल्यास हा तोटा आणखी वाढू शकतो.
शेअरची स्थिती आणि अपेक्षा
सध्या IOC चा शेअर सुमारे ₹130-₹145 दरम्यान व्यवहार करत आहे. विश्लेषकांनी या शेअरसाठी ₹160-₹175 पर्यंतचे लक्ष्य (Target Price) दिले आहे. प्रतिस्पर्धी कंपन्यांच्या तुलनेत IOC चे मूल्यांकन (Valuation) आकर्षक मानले जात आहे.