मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय तणावामुळे भारताने आपली ऊर्जा आयात रणनीती बदलली आहे. २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत भारताने विक्रमी १५५.२५ अब्ज क्यूबिक फूट अमेरिकन LNG आयात केली आहे.
भारत आता आपल्या ऊर्जा गरजांसाठी अमेरिकेवर अधिक अवलंबून राहू लागला आहे. २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत भारताने तब्बल १५५.२५ अब्ज क्यूबिक फूट अमेरिकन लिक्विफाइड नॅचरल गॅस (LNG) आयात केला आहे, जो दोन वर्षांपूर्वी याच कालावधीत १३२.९५ अब्ज क्यूबिक फूट होता. या बदलाचे मुख्य कारण म्हणजे होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणाव आणि कतारमधील रॅस लाफान सुविधेत झालेली अडथळे.
पुरवठा साखळीत खंड आणि परिणाम
एप्रिल २०२६ मध्ये कतार एनर्जीच्या रॅस लाफान सुविधवर झालेल्या हल्ल्यामुळे कतारकडून होणाऱ्या LNG आयातीत ९१ टक्क्यांची मोठी घट झाली आहे. मे ते जुलै दरम्यान ही घसरण तीव्र होती, ज्यामुळे भारतीय आयातक कंपन्यांना पर्यायी पुरवठादारांचा शोध घेणे भाग पडले. आता अमेरिका हा भारतासाठी एक महत्त्वाचा आणि स्थिर ऊर्जा स्रोत म्हणून समोर आला आहे.
भारतीय उद्योगांवर परिणाम
या स्थित्यंतराचा थेट फटका गॅसवर अवलंबून असलेल्या सिटी गॅस डिस्ट्रिब्युशन (CGD), खत (Fertilizer) आणि पॉवर क्षेत्रांना बसू शकतो. अमेरिकन गॅस महाग असल्याने त्याचा परिणाम कंपन्यांच्या नफ्यावर म्हणजेच मार्जिनवर (Margins) होण्याची शक्यता आहे. जर कंपन्यांनी हा वाढीव खर्च ग्राहकांवर न लादला, तर नफ्यात घट होऊ शकते.
गुंतवणूकदारांनी आता GAIL (India), Petronet LNG, Indraprastha Gas, Mahanagar Gas आणि Adani Total Gas या कंपन्यांच्या निकालांवर आणि मॅनेजमेंटच्या कॉमेंट्रीवर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.