निर्बंध शिथिल झाल्याने इराणच्या मालाचा मार्ग मोकळा
या खरेदीमुळे भारताच्या ऊर्जा धोरणात एक महत्त्वाचा बदल दिसून येत आहे. पश्चिम देशांच्या निर्बंधांमुळे 2019 पासून इराणचा पुरवठा टाळल्यानंतर आता भारताला हा पुरवठा पुन्हा मिळण्यास सुरुवात झाली आहे. अमेरिकेच्या सरकारने इराणच्या ऊर्जा निर्यातीवरील निर्बंध तात्पुरते कमी केल्यामुळे ही संधी निर्माण झाली आहे. एलपीजी (LPG) घेऊन जाणारे 'ऑरोरा' नावाचे जहाज भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवरील मंगळूर बंदराकडे (Mangalore Port) रवाना झाले आहे. हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) होणाऱ्या ऊर्जा पुरवठ्यांमध्ये वाढलेल्या तणावामुळे भारत या मार्गावरील व्यत्ययांना बळी पडत आहे.
भारतीय कंपन्यांमध्ये खेपेचे वाटप, रुपयांमध्ये पेमेंट
देशातील प्रमुख इंधन वितरक असलेल्या इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन (Indian Oil Corp), भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (Bharat Petroleum Corp) आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (Hindustan Petroleum Corp) या कंपन्या मिळून या खेपेचे वाटप करतील. ही खरेदी एका ट्रेडरमार्फत (trader) केली जात असून, पेमेंट भारतीय रुपयांमध्ये (Indian Rupees) केले जात असल्याची माहिती आहे. डॉलर व्यवहार टाळल्याने निर्बंधांच्या परिस्थितीत आर्थिक प्रक्रिया सुलभ झाली आहे.
अधिकारी अनभिज्ञ, पण पुरवठ्यासाठी आशेचा किरण
या घडामोडी असूनही, केंद्रीय जहाज वाहतूक मंत्रालयाच्या (Shipping Ministry) एका अधिकाऱ्याने बुधवारी सांगितले की, त्यांना इराणकडून कोणत्याही मालाची खरेदी होत असल्याची माहिती नाही. भारत हा एलपीजी (LPG) आयात करणारा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा देश आहे. दरवर्षी होणाऱ्या सुमारे 3.31 कोटी मेट्रिक टन (33.15 million metric tons) वार्षिक वापरापैकी सुमारे 60% आयात गेल्या वर्षी झाली होती, ज्यामध्ये मध्य पूर्व हा मुख्य स्रोत राहिला आहे. इराणकडून मिळणारा पुरवठा, जरी तात्पुरता असला तरी, यामुळे वितरकांना दिलासा मिळू शकतो आणि ग्राहकांना वाढत्या किमतींपासून संरक्षण मिळू शकते.