देशात विजेची मागणी वाढल्याने कोळशाचे संकट गडद होत आहे. इंधन तुटवडा भरून काढण्यासाठी भारत दररोज **२.६ दशलक्ष टन** कोळशाचा पुरवठा करत असला तरी, **९६** पॉवर प्लांट्समध्ये सध्या कोळशाचा साठा अतिशय कमी झाला आहे.
ग्रीडवर वाढला ताण
सध्या भारतीय वीज क्षेत्रासमोर मागणी आणि पुरवठा यांचा मोठा पेच निर्माण झाला आहे. सेंट्रल इलेक्ट्रिसिटी ऑथॉरिटीच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, देशातील ९६ वीज प्रकल्पांकडे कोळशाचा साठा तीन दिवसांपेक्षाही कमी उरला आहे. सप्टेंबरच्या मध्यापर्यंत हा आकडा ६० होता, जो आता झपाट्याने वाढला आहे. सरकारी यंत्रणांनी दररोज २.६ दशलक्ष टन कोळसा पुरवण्याचा विक्रम केला असला, तरी वाढत्या मागणीपुढे हे प्रमाण पुरेसे ठरत नाहीये.
औद्योगिक मागणी आणि हवामानाचा फटका
गेल्या वर्षीच्या तुलनेत विजेची मागणी ४५ ते ५० गिगावॅटनी वाढली आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे औद्योगिक उत्पादनातील वेगवान वाढ आणि कडक उन्हाळा. यासोबतच 'अल निनो' (El Nino) मुळे पावसावर झालेला परिणाम हायड्रोपॉवर प्रोजेक्ट्ससाठी घातक ठरला आहे. जलविद्युत निर्मिती कमी झाल्यामुळे थर्मल पॉवर प्लांट्सवर लोड वाढला आहे.
गुजरातवर विशेष लक्ष
औद्योगिक केंद्र असलेल्या गुजरातमध्ये परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे. जरी केंद्र सरकारने राज्यात कोळशाची कमतरता नसल्याचा दावा केला असला, तरी स्थानिक प्रशासनाने कारखान्यांना संध्याकाळच्या वेळी वीज वापर मर्यादित ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. ग्रीड स्थिर ठेवण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले असून, खाण क्षेत्रातील वाहतुकीतील अडथळे दूर करून पुरवठा सुरळीत ठेवण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे.