FY27 च्या दुसऱ्या तिमाहीत वीज क्षेत्रातील कंपन्यांचा नफा **11%** ने वाढण्याचा अंदाज आहे. वाढती मागणी या तेजीचे कारण असली, तरी कोळशाची टंचाई आणि वीज दरातील वाढीमुळे निर्माण होणारे धोके गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेची बाब ठरू शकतात.
भारतीय वीज उत्पादक कंपन्या आर्थिक वर्ष 2027 च्या दुसऱ्या तिमाहीत 11% वार्षिक नफा वाढीच्या उंबरठ्यावर आहेत. या सकारात्मक अंदाजामागे वीज मागणीतील मोठी वाढ आहे, जी या तिमाहीत 503 अब्ज युनिट्सवर पोहोचली आहे. मागील वर्षीच्या तुलनेत ही वाढ 11.7% इतकी जबरदस्त आहे.
थर्मल पॉवरचे वर्चस्व आणि आव्हाने
थर्मल पॉवर प्लांट्सनी एकूण वीज निर्मितीमध्ये 69% वाटा उचलून ग्रिडचा कणा म्हणून काम केले आहे. या प्लांटचा प्लांट लोड फॅक्टर (PLF) मागील वर्षीच्या 61.9% वरून 68.3% पर्यंत सुधारला आहे. मात्र, उत्पादन वाढल्यामुळे इंधन संसाधनांवर प्रचंड ताण निर्माण झाला आहे.
कोळशाची टंचाई आणि ऑपरेशनल रिस्क
गुंतवणूकदारांनी एक गोष्ट लक्षात घेतली पाहिजे की, इंधन पुरवठ्यामुळे ऑपरेशनल वातावरण आव्हानात्मक बनले आहे. अनेक थर्मल प्लांट्समधील कोळशाचा साठा सुरक्षित मर्यादेच्या 25% पेक्षाही खाली आला आहे. परिस्थिती इतकी गंभीर झाली आहे की, वीज पुरवठा कायम राखण्यासाठी सरकारला काही कंपन्यांसाठी आपत्कालीन तरतुदी वापराव्या लागल्या आहेत.
इंधनाच्या कमतरतेमुळे मागणी असूनही काही कंपन्यांना पूर्ण क्षमतेने काम करणे कठीण जात आहे. कोळशाच्या पुरवठा साखळीतील कोणताही व्यत्यय भविष्यातील उत्पादनावर परिणाम करू शकतो.
वीज दरातील वाढ आणि मार्केटचा कल
Indian Energy Exchange (IEX) च्या आकडेवारीनुसार, सप्टेंबरमध्ये नॉन-सोलर तासांसाठी विजेचा दर प्रति युनिट ₹9.5 पर्यंत पोहोचला आहे, जो मागील वर्षी याच काळात ₹3.2 प्रति युनिट होता. मागणी 269GW च्या उच्चांकाला पोहोचल्याने बाजारात पुरवठा-मागणीचे असंतुलन दिसत आहे.
कंपन्यांचे निकाल जाहीर होताना केवळ प्रॉफिट आकड्यांकडे न पाहता, त्यांनी इंधनाचा खर्च कसा सांभाळला आणि कोळशाची उपलब्धता कशी सुनिश्चित केली, यावर गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असायला हवे.