सप्टेंबर २०२६ मध्ये भारताची वीज मागणी **११.३५ टक्क्यांनी** वाढून **१६२.१९ अब्ज युनिट्सवर** पोहोचली आहे. मात्र, मागणी वाढल्याने आणि **८२** थर्मल पॉवर प्लांटमध्ये कोळशाचा साठा अत्यंत कमी झाल्याने वीज क्षेत्रासमोर मोठे संकट उभे राहिले आहे.
सप्टेंबर २०२६ मध्ये देशातील वीज वापराचा आकडा मागील वर्षाच्या याच कालावधीच्या तुलनेत ११.३५ टक्क्यांनी वाढून १६२.१९ अब्ज युनिट्सवर गेला आहे. हवामानातील वाढलेला ओलावा आणि सातत्याने सुरू असलेल्या उष्णतेमुळे एअर कंडिशनिंगचा वापर वाढला, ज्याचा थेट परिणाम वीज मागणीवर दिसून आला.
कोळशाचा गंभीर प्रश्न
सध्या १९० पैकी ८२ थर्मल पॉवर प्लांटमध्ये कोळशाचा साठा २५ टक्क्यांपेक्षा कमी असून ते 'क्रिटिकल' स्थितीत आहेत. या भीषण टंचाईमागे अपुरा मान्सून हे महत्त्वाचे कारण आहे. मान्सून कमी असल्याने हायड्रो पॉवर प्रकल्पातून वीज निर्मिती घटली आहे आणि त्याचा सारा भार आता कोळशावर आधारित प्रकल्पांवर पडत आहे.
ग्रीडवर दबाव आणि मार्केट रिएक्शन
सप्टेंबरमध्ये पीक पॉवर डिमांड २६९.०६ GW पर्यंत पोहोचली होती. संध्याकाळच्या वेळी सौर ऊर्जा निर्मिती बंद झाल्यावर मागणी आणि पुरवठ्यामध्ये ७ GW पेक्षा जास्त तफावत दिसून आली. याचा परिणाम म्हणून १ ऑक्टोबर २०२६ रोजी NTPC, Tata Power आणि Adani Power सारख्या कंपन्यांच्या शेअर्सवर विक्रीचा दबाव दिसला. गुंतवणूकदार आता या कंपन्यांच्या इंधन व्यवस्थापन आणि ऑपरेशनल कार्यक्षमतेवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. आगामी काळात कोळशाच्या पुरवठ्यात सुधारणा झाली नाही, तर वीज निर्मिती कंपन्यांच्या नफ्यावर आणि स्टॉकच्या किमतींवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.