सप्टेंबर महिन्यापासून भारताच्या वीज निर्मिती प्रकल्पांना होणाऱ्या कोळशाच्या पुरवठ्यात **३६%** ने वाढ झाली आहे. रेल्वे लॉजिस्टिक्समधील सुधारणेमुळे कोळशाचा तुटवडा काहीसा कमी झाला असला तरी, मागणी वाढण्यापूर्वी साठा भरून काढण्याचे आव्हान कायम आहे.
भारताच्या ऊर्जा क्षेत्रात इंधन उपलब्धतेबाबत सकारात्मक चित्र दिसत आहे. सप्टेंबरमधील नीचांकी पातळीवरून कोळशाच्या दैनंदिन पुरवठ्यात ३६% ची वाढ झाली आहे. मागील काही महिन्यांपासून वीज निर्मिती कंपन्यांना पुरवठा साखळीतील अडचणींचा सामना करावा लागत होता, मात्र आता परिस्थितीत सुधारणा होत आहे.\n\n### लॉजिस्टिक्समध्ये सुधारणा\n\nया सुधारणेमागे रेल्वे नेटवर्कमधील वाढलेली कार्यक्षमता हे मुख्य कारण आहे. रेल्वे रॅक लोडिंग सरासरी ४६५ च्या वर पोहोचले आहे. ऑक्टोबरमध्ये सलग तीन दिवस रेल्वेने ४७० रॅक रोज पोहोचवण्याचे लक्ष्य यशस्वीपणे गाठले आहे. खाणींपासून ते वीज प्रकल्पांपर्यंत कोळसा पोहोचवण्याच्या या कार्यक्षमतेमुळे साठ्यांवरील ताण कमी झाला आहे.\n\n### साठा आणि वापराचे ट्रेंड\n\nकोळशाच्या वापराच्या गतीतही बदल झाला आहे. सप्टेंबरमध्ये वीज प्रकल्प ज्या वेगाने साठा वापरत होते, तो वेग आता मंदावला आहे. सप्टेंबरमधील ०.२४३ दशलक्ष टन दैनंदिन वापराचा दर ऑक्टोबरमध्ये ०.११६ दशलक्ष टन वर आला आहे. ही अल्पकालीन दिलासा देणारी बाब असली तरी, सुरक्षित साठा पातळी गाठण्यासाठी अद्याप मोठा पल्ला गाठायचा आहे.\n\n### 'क्रिटिकल स्टॉक' म्हणजे काय?\n\nअनेक वीज प्रकल्प सध्या 'क्रिटिकल स्टॉक' श्रेणीत आहेत. सरकारने स्पष्ट केले आहे की, हे संकट नसून एक प्रशासकीय इशारा (Early Warning) आहे. साठा एका ठराविक मर्यादेच्या खाली गेल्यावर हा इशारा आपोआप मिळतो, जेणेकरून वीज निर्मितीत व्यत्यय येऊ नये.\n\n### पुढील वाटचाल\n\nCoal India Limited ने चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या सहामाहीत वीज क्षेत्राला होणाऱ्या पुरवठ्यात ६.१% वाढ नोंदवली आहे. भविष्यातील स्थिरता ही लॉजिस्टिक्सच्या कामगिरीवर आणि हवामानातील बदलांवर अवलंबून असेल. गुंतवणूकदारांनी आगामी आठवड्यात साठा भरण्याच्या प्रक्रियेवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.