भारतातील तेल कंपन्यांच्या शेअरमध्ये मोठी झेप! इंधन दरवाढीचा दिलासा, पण रोजचा तोटा कायम

इंधन दरवाढीने शेअर बाजारात तेजी, पण OMCs चे टेन्शन कायम

मंगळवार, १९ मे २०२६ रोजी भारतीय तेल आणि वायू क्षेत्रातील कंपन्यांमध्ये गुंतवणूकदारांचा कल वाढलेला दिसला. निफ्टी ऑईल अँड गॅस (Nifty Oil & Gas) इंडेक्स ०.६४% नी वधारला. गेल्या सात दिवसांतील दुसऱ्यांदा इंधन दरात वाढ झाल्याने हा उठाव दिसून आला. देशभरात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर सुमारे ९० पैशांनी वाढले.

यामध्ये इंद्रप्रस्थ गॅस (Indraprastha Gas) हा शेअर २.१०% पेक्षा जास्त तेजीत होता. हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (HPCL), भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (BPCL), इंडियन ऑईल कॉर्पोरेशन (IOCL), अदानी टोटल गॅस (Adani Total Gas) आणि चेन्नई पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (Chennai Petroleum Corporation) या कंपन्यांचे शेअर्सही १% पेक्षा जास्त वाढले. दुसरीकडे, महानगर गॅस (Mahanagar Gas), ऑईल अँड नॅचरल गॅस कॉर्पोरेशन (ONGC) आणि गेल (GAIL) या कंपन्या मात्र घसरल्या.

OMCs अजूनही तोट्यात का?

मात्र, इंधन दरवाढ होऊनही ऑइल मार्केटिंग कंपन्यांना (OMCs) दररोज तोटा सहन करावा लागत आहे. पेट्रोलियम सचिवांच्या मते, अलीकडील दरवाढीनंतरही सरकारी OMCs चा दररोजचा तोटा ₹७५० कोटींच्या आसपास आहे, जो पूर्वी ₹१,००० कोटी होता. यामागे जागतिक कच्च्या तेलाच्या वाढत्या आणि अस्थिर किमती हे प्रमुख कारण आहे. विशेषतः पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव, इराण आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमुळे पुरवठा साखळीत व्यत्यय येत आहे. ब्रेंट क्रूड $१०९ प्रति बॅरल आणि वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) $१०३ प्रति बॅरल च्या आसपास व्यवहार करत आहे.

विश्लेषकांचे मत आणि कंपन्यांची कामगिरी

विश्लेषकांच्या मते, इंडियन ऑईल कॉर्पोरेशन (IOCL) आणि भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (BPCL) यांसारख्या कंपन्या जास्त फायदेशीर ठरू शकतात, कारण त्यांच्याकडे रिफायनिंगचे (Refining) मोठे कार्य आहे आणि त्या अधिक वैविध्यपूर्ण आहेत. यामुळे इंधन विक्रीतील तोट्याचा परिणाम कमी होतो. नोमुराने (Nomura) IOCL साठी 'Buy' रेटिंग आणि ₹१९० चे टार्गेट प्राईस (Target Price) दिले आहे, तर BPCL साठी ₹४६० चे टार्गेट प्राईससह 'Buy' रेटिंग कायम ठेवली आहे. हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (HPCL) मात्र जास्त दबावाखाली आहे. जरी त्यांनी रिफायनिंग मार्जिनमुळे चांगला तिमाही निकाल दर्शवला असला तरी, नोमुराने HPCL ला 'Neutral' रेटिंग देऊन ₹४४० चे टार्गेट प्राईस दिले आहे.

रिलायन्स इंडस्ट्रीज (Reliance Industries) आपल्या विस्तृत ऊर्जा व्यवसायामुळे विश्लेषकांच्या पसंतीस उतरली आहे. 'Strong Buy' रेटिंगसह सरासरी टार्गेट प्राईस ₹१,६९६.६३ आहे. ONGC चे भविष्य कच्च्या तेलाच्या किमतींवर अवलंबून असेल. GAIL साठी 'Buy' रेटिंग आणि सरासरी टार्गेट प्राईस ₹१९३.९९ आहे. अदानी टोटल गॅस (Adani Total Gas) च्या चार्टवर १०५x चा P/E रेशो (Ratio) भविष्यातील वाढीची अपेक्षा दर्शवतो.

OMCs साठी मुख्य आव्हान म्हणजे मार्केटिंगमधील मोठा तोटा, जो कच्च्या तेलाच्या अस्थिर किमती आणि देशांतर्गत स्थिर किरकोळ किमतींमधील तफावतीमुळे वाढला आहे. विश्लेषकांच्या अंदाजानुसार, OMCs ला त्यांचा खर्च पूर्ण करण्यासाठी प्रति लिटर इंधनात आणखी ₹२५ ची वाढ आवश्यक आहे. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय अस्थिरता केवळ पुरवठ्याला धोका निर्माण करत नाही, तर कच्च्या तेलाच्या किमतीही उच्च ठेवते.