मान्सूनमध्ये **१३-१५%** पावसाची तूट निर्माण झाल्याने गेल्या पाच महिन्यांपासून देशातील हायड्रो पॉवर उत्पादनात मोठी घसरण झाली आहे. वीज पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी आता थर्मल पॉवरचा वापर वाढवण्यात आला असून, यामुळे ऊर्जा क्षेत्रावर खर्चाचा ताण वाढत आहे.
ऊर्जा क्षेत्रापुढील संकट
२०२६ च्या मान्सूनमध्ये पावसाचे प्रमाण सरासरीपेक्षा १३-१५% ने कमी राहिले आहे, जो गेल्या दशकातील सर्वात खराब काळांपैकी एक आहे. यामुळे धरणांमधील पाणी पातळी मोठ्या प्रमाणावर खालावली असून, सलग पाच महिने (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत) हायड्रो पॉवरच्या उत्पादनात घट झाली आहे. पर्यायी मार्ग म्हणून आता देशाचे लक्ष कोळशावर आधारित थर्मल पॉवरकडे वळले आहे.
थर्मल पॉवरवर वाढता भार
सप्टेंबर महिन्यात केवळ एका महिन्यात थर्मल पॉवरच्या उत्पादनात मागील वर्षाच्या तुलनेत १८% वाढ नोंदवण्यात आली आहे. रात्रीच्या वेळी वीज टंचाई ७.७ GW पर्यंत पोहोचली होती, जी उन्हाळ्यातील विक्रमी टंचाईपेक्षाही जास्त आहे. थर्मल पॉवरचा वापर वाढल्यामुळे कोळशाच्या पुरवठ्यावर आणि लॉजिस्टिक्सवर मोठा ताण निर्माण झाला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे महत्त्वाचे?
हायड्रो पॉवर कंपन्यांसाठी हा काळ आव्हानात्मक असला तरी, NHPC सारख्या कंपन्यांनी आपल्या पोर्टफोलिओमध्ये विविधता आणून चांगली कामगिरी केली आहे. NHPC ने २०२६ च्या दुसऱ्या तिमाहीत वार्षिक तुलनेत ७.२२% महसूल वाढ नोंदवली आहे, ज्याचे श्रेय नवीन प्रकल्पांच्या कार्यान्वयनाला जाते.
भविष्यातील अनिश्चितता
पावसाअभावी धरणांमधील साठा १० वर्षांच्या सरासरीपेक्षा कमी असल्याने हिवाळी शेतीसाठीच्या पाणी उपलब्धतेबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. वाढत्या वीज दरांमधील अस्थिरता आणि थर्मल पॉवरवर अवलंबून राहिल्यामुळे वाढणारा इंधन खर्च आगामी काळात कंपन्यांच्या मार्जिनवर परिणाम करू शकतो, ज्याकडे गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष आहे.