भारताकडे सध्या १२३.७ दशलक्ष टन कोळशाचा साठा उपलब्ध असून, तो देशाच्या ५१ दिवसांच्या मागणीसाठी पुरेसा आहे. मान्सूनच्या अडथळ्यांनंतरही पॉवर प्लांट्सकडे २३ दिवसांचा बफर स्टॉक असल्याने पुरवठ्याची चिंता मिटली आहे.
कोळसा साठ्याची स्थिती
कोळसा आणि खाण मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, मान्सूनच्या काळात खाणकाम आणि वाहतुकीवर परिणाम झाला असला तरी, आता स्थिती पूर्णपणे नियंत्रणात आहे. देशात एकूण १२३.७ दशलक्ष टन कोळसा साठा उपलब्ध आहे, जो देशाच्या ५१ दिवसांच्या ऊर्जेची गरज पूर्ण करण्यासाठी सक्षम आहे.
पॉवर प्लांट्सचे बफर
देशभरातील थर्मल पॉवर प्लांट्समध्ये सध्या २३ दिवसांच्या वापराइतका कोळसा शिल्लक आहे. हे प्रमाण अतिशय महत्त्वाचे आहे कारण अचानक वाढणारी विजेची मागणी किंवा पुरवठ्यातील विस्कळीतपणा यावर हा बफर 'सेफ्टी नेट' म्हणून काम करतो. पावसाळ्यातील १० दिवसांच्या व्यत्ययानंतर आता उत्पादन आणि वाहतूक सुरळीत झाली आहे.
वाढती मागणी आणि गुंतवणूकदारांसाठी संकेत
एप्रिल ते ऑगस्ट २०२६ या काळात कोळशावर आधारित वीज निर्मितीत ९.१% ची वाढ झाली आहे. वाढते औद्योगिकीकरण आणि घरातील विजेचा वापर यामुळे कोळशाची मागणी सातत्याने वाढत आहे. El Niño सारख्या हवामान बदलांमुळे हायड्रो पॉवरवर परिणाम होत असल्याने, थर्मल पॉवरवरचा ताण वाढला आहे.
पुरवठा साखळीवर लक्ष
गुंतवणूकदारांसाठी पुरवठा साखळीची कार्यक्षमता पाहणे महत्त्वाचे आहे. कोळसा मंत्रालय, ऊर्जा मंत्रालय आणि Indian Railways यांच्यातील समन्वय या साठ्याला 'क्रिटिकल' पातळीच्या खाली जाण्यापासून वाचवत आहे. Coal India Limited ही कंपनी या संपूर्ण लॉजिस्टिक साखळीचा कणा असल्याने, त्यांच्या उत्पादनावर आणि वाहतुकीच्या वेगावर मार्केटचे लक्ष केंद्रित असेल.