सप्टेंबरच्या तुलनेत ऑक्टोबरमध्ये वीज प्रकल्पांना होणारा कोळसा पुरवठा थेट **३६ टक्क्यांनी** वाढला आहे. रेल्वे लॉजिस्टिक्समध्ये झालेल्या सुधारणेमुळे रोज **४६५ पेक्षा जास्त** रेक (trainloads) कोळशाची वाहतूक होत आहे, ज्यामुळे वीज निर्मितीतील तात्पुरता धोका कमी झाला आहे.
ऑक्टोबर महिन्यात देशातील वीज प्रकल्पांना मिळणाऱ्या कोळशाच्या पुरवठ्यात मोठी सुधारणा झाली आहे. रेल्वेच्या कार्यक्षम वाहतुकीमुळे आता रोज ४६५ पेक्षा जास्त रेक कोळसा पोहोचवला जात आहे. काही दिवसांत तर हा आकडा ४७० रेक प्रतिदिन इतका गाठला होता, जो थर्मल पॉवर प्लांट्सच्या स्थिरतेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
कोळशाच्या साठ्यावर काय झाला परिणाम?
कोळशाच्या पुरवठ्यातील या वाढीमुळे वीज प्रकल्पांमधील साठा वेगाने कमी होण्याचा वेग मंदावला आहे. सप्टेंबरमध्ये वीज प्रकल्प दररोज ०.२४३ दशलक्ष टन कोळसा वापरत होते, तो आता ऑक्टोबरमध्ये ०.११६ दशलक्ष टन इतका खाली आला आहे. जरी अजूनही प्रकल्पांनी मोठा साठा नव्याने तयार करण्यास सुरुवात केलेली नसली, तरी इंधन सुरक्षिततेचा तात्काळ दबाव लक्षणीयरीत्या कमी झाला आहे.
'क्रिटिकल स्टॉक' अलर्ट म्हणजे काय?
अनेकदा वीज प्रकल्पांमध्ये कोळशाचा साठा 'क्रिटिकल' असल्याचे वृत्त येते, मात्र सरकारचे म्हणणे आहे की हे केवळ एक आगाऊ सूचना देणारे यंत्रणा (Early Warning Trigger) आहे. याचा अर्थ वीज निर्मिती लगेच थांबणार असा होत नाही, तर प्रशासनाला वेळेत कोळसा खरेदीची प्रक्रिया जलद करण्यासाठी ही एक सूचना असते.
गुंतवणूकदारांनी काय पहावे?
कोळसा पुरवठ्यातील ही सुधारणा वीज कंपन्यांच्या कार्यान्वित क्षमतेसाठी (Plant Load Factor) सकारात्मक आहे. पुढील काही काळात कोळशाचा साठा किती प्रमाणात वाढतो आणि रेल्वे लॉजिस्टिक्समधील ही कार्यक्षमता कायम राहते का, यावरच वीज क्षेत्राची स्थिरता अवलंबून असेल. पीक डिमांड सीझन येण्यापूर्वी साठा पूर्णपणे भरून काढणे हे मुख्य आव्हान समोर आहे.