भारतात E25 पेट्रोलची (25% इथेनॉल मिश्रण) चाचणी सुरू झाली आहे. ऑटोमोटिव्ह रिसर्च असोसिएशन ऑफ इंडिया (ARAI) या चाचण्या करत आहे. E20 पेट्रोलच्या लाँचिंगनंतर ग्राहकांना मायलेज आणि इंजिनच्या समस्या जाणवत होत्या, आता E25 मुळे काय बदल होतील याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
काय घडले?
भारत सरकारने आता E25 पेट्रोलची, म्हणजेच 25% इथेनॉल मिश्रित इंधनाची, रस्त्यावर चाचणी सुरू केली आहे. ऑटोमोटिव्ह रिसर्च असोसिएशन ऑफ इंडिया (ARAI) या चाचण्यांचे व्यवस्थापन करत आहे. यामध्ये वाहनांची कार्यक्षमता आणि इंधन कार्यक्षमता (Fuel Efficiency) तपासण्यासाठी 1,50,000 किलोमीटर धावण्याची चाचणी घेण्यात येईल. देशाचे आयातित कच्चे तेल (Crude Oil) वरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी आणि देशांतर्गत उत्पादित बायोफ्यूएलचा (Biofuel) वापर वाढवण्यासाठी सरकारची ही एक मोठी योजना आहे.
ग्राहक आणि ऑटो क्षेत्रातील परिस्थिती
E25 पेट्रोलची चाचणी अशा वेळी होत आहे, जेव्हा E20 पेट्रोल (20% इथेनॉल मिश्रण) बाजारात नुकतेच लाँच झाले आहे. E20 लाँच झाल्यापासून अनेक वाहन मालकांनी इंधनाची कार्यक्षमता कमी झाल्याच्या आणि इंजिनला नुकसान पोहोचण्याच्या तक्रारी केल्या आहेत. विशेषतः अशा वाहनांमध्ये ज्यांना जास्त इथेनॉल मिश्रणासाठी तयार केलेले नाही. सरकार आणि उद्योग क्षेत्रातील अधिकाऱ्यांनी या तक्रारींवर तोडगा काढण्याचा प्रयत्न केला असला तरी, उच्च इथेनॉल मिश्रणामुळे येणारी तांत्रिक आव्हाने स्पष्ट झाली आहेत.
ऑटोमोबाईल उत्पादकांवरील परिणाम
भारतीय ऑटोमोबाईल क्षेत्रासाठी, E25 कडे जाणे म्हणजे इंजिनिअरिंग आणि उत्पादन आवश्यकतांबद्दल प्रश्न निर्माण करणे. वाहन उत्पादक एप्रिल 2023 पासून E20-अनुरूप (Compliant) वाहने तयार करत आहेत. जर सरकारने E25 कडे वळण्याचा निर्णय घेतला, तर कंपन्यांना वाहनांचे इंजिन डिझाइन आणि फ्युएल सिस्टममध्ये आणखी बदल करावे लागतील, जेणेकरून टिकाऊपणा आणि कार्यक्षमता टिकून राहील. या अतिरिक्त तांत्रिक गरजेमुळे संशोधन आणि उत्पादन खर्चात वाढ होऊ शकते, ज्यावर गुंतवणूकदार बारीक लक्ष ठेवू शकतात.
इथेनॉल उत्पादक आणि तेल कंपन्या
दुसरीकडे, भारतीय साखर आणि डिस्टिलरी क्षेत्रासाठी (Distillery Sector) इथेनॉल मिश्रणात वाढ करणे एक मोठी संधी मानली जात आहे, कारण हेच क्षेत्र इथेनॉलचा पुरवठा करते. ज्या कंपन्या इथेनॉलचे उत्पादन करतात, त्यांना उच्च ब्लेंडिंग (Blending) आदेशांमुळे मागणीत सातत्य येण्याची अपेक्षा आहे. दरम्यान, जर इथेनॉल मिश्रण यशस्वी झाले, तर तेल विपणन कंपन्यांना (Oil Marketing Companies - OMCs) आयात बिलात (Import Bills) कपात झाल्याचा फायदा होईल. मात्र, त्यांना देशभरात हे मिश्रण वितरीत करण्याची लॉजिस्टिक्स (Logistics) व्यवस्था देखील सांभाळावी लागेल.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्ष ठेवावे?
पुढील महत्त्वाची पायरी म्हणजे ARAI अभ्यासाचा निष्कर्ष, जो पुढील वर्षाच्या अखेरीस अपेक्षित आहे. हा अहवाल पूर्ण झाल्यानंतर, आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोटिव्ह तंत्रज्ञान केंद्र (International Centre for Automotive Technology - ICAT) एक स्वतंत्र पुनरावलोकन करेल. E25 अनिवार्य करण्यावर सरकारचा अंतिम निर्णय या निष्कर्षांवर अवलंबून असेल. गुंतवणूकदारांनी वाहन सुसंगतता (Vehicle Compatibility), उत्पादन मानकांमध्ये संभाव्य बदल आणि ऑटोमेकर व फ्युएल रिटेलर्सच्या नफ्यावर किंवा कामकाजाच्या खर्चावर परिणाम करणाऱ्या कोणत्याही नवीन धोरणांवर लक्ष ठेवावे.