IndiGridची ऊर्जा साठवणुकीत मोठी एंट्री! ₹957 कोटींचा प्रकल्प विकत घेतला, NTPC सोबत 15 वर्षांचा करार

IndiGridचा ऊर्जा साठवणूक क्षेत्रात विस्तार

IndiGrid Infrastructure Trust (IndiGrid) ने Enerica Infra 3 Private Limited (EIPL3) मधील 100% हिस्सेदारी विकत घेण्याचा अंतिम करार केला आहे. EIPL3 हा उत्तर प्रदेशात 125 MW / 500 MWh क्षमतेचा बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टम (BESS) प्रकल्प विकसित करत आहे. या अधिग्रहणासाठी कंपनीचे एकूण मूल्य ₹957 कोटी इतके असेल, जे काही समायोजनांच्या अधीन आहे.

NTPC सोबत दीर्घकालीन करार

या प्रकल्पासाठी NTPC Vidyut Vyapar Nigam Ltd. (NVVN) सोबत एक महत्त्वाचा पॉवर परचेस अ‍ॅग्रीमेंट (PPA) करण्यात आला आहे. हा करार प्रकल्प व्यावसायिकरित्या कार्यान्वित (Commercial Operation Date - COD) झाल्यानंतर 15 वर्षांसाठी लागू राहील. यातून व्हिजिबिलिटी गॅप फंडिंग (VGF) वगळता वार्षिक ₹110 कोटी महसूल मिळण्याचा अंदाज आहे.

धोरणात्मक महत्त्वाचे पाऊल

हा करार IndiGrid ला बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टम (BESS) या महत्त्वाच्या क्षेत्रात आणतो, जे ग्रिडची स्थिरता आणि नवीकरणीय ऊर्जा स्त्रोतांना जोडण्यासाठी आवश्यक आहे. हे भारताच्या ऊर्जा संक्रमणाच्या (energy transition) ध्येयांशी सुसंगत आहे. NTPC सारख्या विश्वसनीय कंपनीसोबत दीर्घकालीन PPA असल्यामुळे IndiGrid ला स्थिर, अ‍ॅन्युइटी-आधारित (annuity-based) महसूल मिळेल, जे युनिटधारकांना स्थिर लाभांश देण्याच्या कंपनीच्या मुख्य धोरणाला बळकट करते. धोरणात्मक पाठिंबा आणि नूतनीकरणीय ऊर्जेचा वाढता वाटा यामुळे भारतातील BESS बाजारपेठ वेगाने वाढत आहे. IndiGrid ची ही गुंतवणूक या वाढत्या क्षेत्राचा फायदा घेण्यासाठी फायदेशीर ठरेल. IndiGrid ने यापूर्वीही 2023 मध्ये 20MW/40MWh चा प्रकल्प जिंकला होता आणि 2024 मध्येही क्षमता मिळवली होती.

संभाव्य धोके आणि चिंता

• संबंधित पक्ष व्यवहार (Related Party Transaction): EIPL3 च्या विक्रत्या कंपनी, EnerGrid, चा IndiGrid च्या इन्व्हेस्टमेंट मॅनेजरसोबत एक समान संचालक आहे. IndiGrid नुसार, हा व्यवहार पारदर्शक (arm's length price) आणि InvIT नियमांनुसार होईल, तरीही गुंतवणूकदारांनी याची बारकाईने नोंद घ्यावी.
• अंमलबजावणीची वेळ (Execution Timeline): हे अधिग्रहण प्रकल्प COD झाल्यानंतर एका वर्षापेक्षा जास्त काळानंतर पूर्ण होईल. याचा अर्थ IndiGrid ला प्रकल्पाच्या बांधकामातील आणि कार्यान्वित करण्यातील जोखमींचा सामना करावा लागू शकतो आणि महसूल मिळण्यास विलंब होऊ शकतो.
• प्रतिपक्ष आणि प्रकल्पाची जोखीम: PPA ची विश्वासार्हता आणि BESS प्रकल्पाचे यशस्वीरित्या कार्यान्वयन हे महसूल मिळवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.

महत्त्वाचे शब्द (Terms Explained)

• BESS (Battery Energy Storage System): विद्युत ऊर्जा बॅटरीमध्ये साठवणूक करून नंतर वापरण्याची प्रणाली. ग्रिड स्थिरता आणि नवीकरणीय ऊर्जा जोडण्यासाठी ही प्रणाली महत्त्वाची आहे.
• PPA (Power Purchase Agreement): वीज उत्पादक आणि खरेदीदार यांच्यातील एक दीर्घकालीन करार, ज्यामध्ये निश्चित दराने वीज खरेदी केली जाते.
• COD (Commercial Operation Date): ऊर्जा निर्मिती प्रकल्प व्यावसायिकरित्या कार्यान्वित होण्याची तारीख, ज्यानंतर वीज पुरवठा सुरू होतो.
• Enterprise Value (EV): कंपनीचे एकूण मूल्य मोजण्याचे एक मानक, ज्यामध्ये मार्केट कॅपिटलायझेशन, कर्ज आणि रोख रक्कम यांचा समावेश असतो.
• Annuity-based income: दीर्घ कालावधीत निश्चित आणि सातत्यपूर्ण मिळणारा महसूल, जो अनेकदा दीर्घकालीन करारांमधून येतो.