IOCL Q3 FY25-26 निकाल: नफ्याऐवजी 'गोंधळ'! महत्त्वाचे आकडे गायब, कर्ज ₹1.15 लाख कोटी पार
निकालांचे मोठे चित्र: काय आहे 'मिसिंग'?
इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (IOCL) ने डिसेंबर २०२५ ला संपलेल्या तिसऱ्या तिमाही (Q3) आणि चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या नऊ महिन्यांसाठी (9M) त्यांचे अनऑडिटेड (unaudited) आर्थिक निकाल जाहीर केले आहेत. परंतु, या निकालांमध्ये नफेशी संबंधित आकडेवारी, जसे की Profit After Tax (PAT) आणि Revenue, पूर्णपणे गायब आहे. ही पारदर्शकतेची कमतरता गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेचा विषय बनली आहे.
कर्जाचा डोंगर आणि व्याज खर्च
निकालांनुसार, ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत कंपनीवरील एकूण कर्जाची पातळी ₹1,15,948 कोटी इतकी प्रचंड वाढली आहे. तिसऱ्या तिमाहीत कंपनीचा व्याज खर्च (Interest Expenditure) ₹198 कोटी होता, तर नऊ महिन्यांच्या कालावधीत हा खर्च ₹6,120 कोटी झाला आहे. याउलट, कंपनीला व्याज उत्पन्नातून (Interest Income) तिसऱ्या तिमाहीत ₹439 कोटी आणि नऊ महिन्यांत ₹1,346 कोटी मिळाले आहेत. तसेच, चलन विनिमयातील फरकामुळे (Exchange Fluctuations) क्रूड दायित्वावर (Crude Liability) Q3 मध्ये (₹297 कोटी) आणि 9M मध्ये (₹1,032 कोटी) इतका नकारात्मक परिणाम झाला आहे. क्रूड व्यतिरिक्त इतर दायित्वांवरील परिणाम Q3 मध्ये (₹460 कोटी) आणि 9M मध्ये (₹1,926 कोटी) राहिला.
कामकाजाची आकडेवारी: रिफायनरी आणि मार्केटिंग
कामकाजाच्या आघाडीवर, IOCL ने Q3 FY25-26 मध्ये 19.4 MMT रिफायनरी थ्रुपुट (Refinery Throughput) नोंदवला, जो 109.7% क्षमतेचा वापर दर्शवतो. नऊ महिन्यांच्या कालावधीत, थ्रुपुट 77.9 MMT पर्यंत पोहोचला, ज्यामध्ये 76.3% क्षमतेचा वापर झाला. मार्केटिंग ऑपरेशन्सची माहिती व्हॉल्यूममध्ये (volume) देण्यात आली आहे, पण महसुलाचे आकडे तपशीलवार नाहीत.
Big Capex कार्यक्रम सुरूच
या सर्व आर्थिक स्थितीतही, IOCL आपला महत्त्वाकांक्षी भांडवली खर्च (Capital Expenditure - Capex) कार्यक्रम वेगाने राबवत आहे. यामध्ये पॅनपत रिफायनरी विस्तार (Panipat Refinery Expansion) प्रकल्पाचे 91.6% काम पूर्ण झाले असून, तो डिसेंबर २०२६ पर्यंत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. गुजरात रिफायनरी विस्तार (Gujarat Refinery Expansion) 85.8% पूर्ण झाला असून, जुलै २०२५ मध्ये पूर्ण होईल. तसेच, बरौनी रिफायनरी विस्तार (Barauni Refinery Expansion) 89.4% पूर्ण झाला असून, ऑगस्ट २०२६ मध्ये पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. याव्यतिरिक्त, पारादीप येथील PX-PTA कॉम्प्लेक्स, नवीन मुंद्रा-पॅनपत क्रूड ऑइल पाईपलाईन, नवीन R&D कॅम्पस-II आणि पॉली ब्युटाडीन रबर प्लांट (Poly Butadiene Rubber Plant) यांसारखे मोठे प्रकल्पही प्रगतीपथावर आहेत.
सध्याच्या ९ महिन्यांच्या (9M FY25-26) कालावधीत रिफायनरीमध्ये ₹12,261 कोटी, पाईपलाईनमध्ये ₹1,345 कोटी, मार्केटिंगमध्ये ₹1,374 कोटी, पेट्रोकेमिकल्समध्ये (Petchem) ₹2,183 कोटी आणि E&P मध्ये ₹223 कोटी इतका Capex झाला आहे. संपूर्ण आर्थिक वर्ष २०२५-२६ साठी एकूण Capex चे लक्ष्य ₹24,336 कोटी आहे, याव्यतिरिक्त संयुक्त उपक्रम (JVs) आणि उपकंपन्यांमध्ये (Subsidiaries) ₹34,701 कोटी गुंतवले गेले आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी धोका: पारदर्शकतेचा अभाव
गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात मोठा धोका म्हणजे नफा आणि महसुलाच्या आकडेवारीत स्पष्टतेचा अभाव. यामुळे कंपनीच्या प्रत्यक्ष आर्थिक कामगिरीचे आणि कामकाजाच्या कार्यक्षमतेचे मूल्यांकन करणे अत्यंत अवघड बनले आहे. ₹1.15 लाखा कोटी पेक्षा जास्त असलेल्या प्रचंड कर्ज पातळीमुळे कंपनीवर आर्थिक ताण वाढत आहे. मोठे भांडवली खर्च भविष्यातील वाढीसाठी एक सकारात्मक संकेत असले तरी, भविष्यातील वाटचाल (outlook) किंवा व्यवस्थापनाच्या कॉल (management commentary) मधून कोणतीही स्पष्टता न मिळाल्याने, या मोठ्या गुंतवणुकीतून परतावा कधी मिळेल यावर बाजारात केवळ अंदाज बांधले जात आहेत.