रिफायनिंगची दमदार कामगिरी
इंडियन ऑईल कॉर्पोरेशन (IOCL) ने चालू आर्थिक वर्षाच्या तिसऱ्या तिमाहीत (Q3 FY26) ₹13,502 कोटींचा एकत्रित नेट प्रॉफिट (Consolidated Net Profit) जाहीर केला आहे. मागील तिमाहीच्या तुलनेत हा नफा तब्बल 65% नी वाढला आहे. कंपनीची एकूण कमाई (Total Consolidated Income) या तिमाहीत ₹2.37 लाख कोटी राहिली, जी मागील तिमाहीतील ₹2.07 लाख कोटी आणि मागील वर्षीच्या याच तिमाहीतील ₹2.21 लाख कोटी पेक्षा जास्त आहे.
या नफ्यात इतकी मोठी वाढ होण्यामागे कंपनीचे सुधारलेले ग्रॉस रिफायनिंग मार्जिन (GRM) हे प्रमुख कारण ठरले. चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या नऊ महिन्यांत (9M FY26) IOCL चे GRM $8.41 प्रति बॅरल राहिले, जे मागील वर्षीच्या याच कालावधीत केवळ $3.69 प्रति बॅरल होते. कंपनीच्या ऑपरेशन्समध्येही सुधारणा दिसून आली. रिफायनरी थ्रुपुट (Refinery Throughput) 55.719 दशलक्ष टन पर्यंत पोहोचले, जे 105% कपॅसिटी युटिलायझेशन दर्शवते. तसेच, नऊ महिन्यांत विक्रीचे प्रमाण 77.774 दशलक्ष टन गाठत विक्रमी उच्चांक गाठला.
पेट्रोकेमिकल्स आणि एलपीजी सबसिडीची चिंता
एकिकडे रिफायनिंग व्यवसायाने चमक दाखवली असली, तरी IOCL चा पेट्रोकेमिकल्स व्यवसाय मात्र अडचणीत आहे. तिसऱ्या तिमाहीत (Q3 FY26) पेट्रोकेमिकल्स विभागाने ₹361.51 कोटींचा प्री-टॅक्स लॉस (Pre-tax Loss) नोंदवला. हा तोटा मागील तिमाहीतील ₹168.42 कोटींच्या नफ्याच्या तुलनेत आणि मागील वर्षीच्या याच तिमाहीतील ₹154.86 कोटींच्या तोट्यापेक्षाही जास्त आहे. यामुळे कंपनीच्या इतर व्यवसायांवर दबाव असल्याचे दिसून येते.
त्याचबरोबर, एलपीजी (LPG) व्यवसायात कंपनीवर ₹24,318.60 कोटींचे एकत्रित नेट निगेटिव्ह बफर (Net Negative Buffer) आहे. सरकारने एलपीजी सबसिडीसाठी ₹14,486 कोटी मंजूर केले असून, ते दरमहा दिले जात आहेत. यातील ₹2,414.34 कोटी नोव्हेंबर आणि डिसेंबर 2025 साठी महसूल म्हणून ओळखले गेले आहेत, ज्यामुळे हा बफर काही प्रमाणात कमी झाला आहे. सरकारी मदतीशिवाय या विभागात मोठा फटका बसू शकतो.
विश्लेषकांचे मत आणि शेअरची कामगिरी
सध्या IOCL चा पी/ई रेशो (P/E Ratio) सुमारे 9.02-10.15 च्या दरम्यान आहे, जो HPCL (अंदाजे 6.26-6.34) आणि BPCL (सुमारे 6.4-8.8) सारख्या प्रतिस्पर्ध्यांच्या तुलनेत आकर्षक वाटतो. विश्लेषकांचे मत साधारणपणे सकारात्मक असून 31 पैकी अनेक विश्लेषकांनी 'Buy' रेटिंग दिले आहे. मात्र, शेअरची सरासरी 12 महिन्यांची टार्गेट प्राईस (Target Price) सुमारे ₹171.94 ते ₹174.45 आहे, जी सध्याच्या शेअरच्या किमतीच्या तुलनेत मर्यादित वाढ दर्शवते. गेल्या 15 दिवसांत शेअरमध्ये 4.58% वाढ झाली असून, 2025 मध्ये आतापर्यंत शेअर 22.0% वाढला आहे.