HOEC: प्रॉफिटमध्ये **141%** ची झेप, पण... अकाउंटिंगमधील त्रुटी आणि HPCL वादामुळे गुंतवणूकदारांची चिंता वाढली!

आकडेवारी काय सांगते?

हिंदुस्तान ऑइल एक्सप्लोरेशन कंपनी लिमिटेड (HOEC) ने तिसऱ्या तिमाहीत (Q3 FY26) ₹11.96 कोटींचा स्टँडअलोन नेट प्रॉफिट (PAT) नोंदवला आहे. मागील वर्षीच्या याच तिमाहीच्या तुलनेत ही 141.07% ची मोठी वाढ आहे, जेव्हा हा नफा ₹4.96 कोटी होता. मात्र, याच तिमाहीत स्टँडअलोन महसूल (Revenue) 0.41% ने घसरून ₹77.32 कोटी झाला.

तिमाही-दर-तिमाही (QoQ) आकडेवारी पाहिल्यास, स्टँडअलोन महसूल 1149.04% ने वाढून ₹77.32 कोटी झाला, परंतु नेट प्रॉफिटमध्ये 36.71% ची घट होऊन तो ₹11.96 कोटींवर आला. मागील तिमाहीत (Q2 FY26) हा प्रॉफिट ₹19.04 कोटी होता.

कन्सॉलिडेटेड (Consolidated) निकालांमध्येही अशीच स्थिती दिसली. Q3 FY26 मध्ये कन्सॉलिडेटेड PAT ₹4.28 कोटी राहिला, जो मागील वर्षीच्या ₹0.59 कोटी पेक्षा 627.03% अधिक आहे. कन्सॉलिडेटेड महसूल 218.31% वाढून ₹496.99 कोटी झाला. मात्र, स्टँडअलोनप्रमाणेच, कन्सॉलिडेटेड PAT मध्येही QoQ 40.13% ची घट दिसून आली, जरी महसुलात 13336.91% ची प्रचंड वाढ झाली होती.

आर्थिक वर्ष २०२६ च्या पहिल्या नऊ महिन्यांच्या (Nine-Month Period) आकडेवारीनुसार, स्टँडअलोन PAT 310.07% वाढून ₹79.21 कोटी झाला, तर महसूल 19.73% वाढला. कन्सॉलिडेटेड PAT 136.35% वाढून ₹43.32 कोटी झाला, परंतु महसूल 18.58% ने घसरला.

चिंतेचे मुद्दे (Points of Concern)

महसुलात मोठी वाढ असूनही तिमाही-दर-तिमाही (QoQ) प्रॉफिटमध्ये झालेली घट चिंताजनक आहे. हे वाढलेले ऑपरेटिंग खर्च, अचानक आलेले मोठे खर्च किंवा मार्जिनवरील दबाव दर्शवू शकते. तसेच, Q3 FY25 मध्ये ₹32.58 कोटी (standalone) आणि नऊ महिन्यांच्या FY26 मध्ये ₹52.47 कोटी (consolidated) च्या अपवादात्मक बाबी (Exceptional Items) नफ्याच्या तुलनेत फरक निर्माण करत आहेत. नवीन लेबर कोडमुळे ₹0.15 कोटी (standalone) आणि ₹0.17 कोटी (consolidated) चा अतिरिक्त परिणाम दिसून आला.

मोठे प्रश्नचिन्ह (Major Question Marks)

अकाउंटिंगमधील त्रुटी: सर्वात गंभीर बाब म्हणजे, कंपनीच्या आर्थिक निकालांमध्ये मोठ्या हिशेबी तफावती (material discrepancies) आढळून आल्या आहेत. कंपनीने नोंदवलेला करपूर्व नफा (Profit Before Tax) आणि 'अपवादात्मक बाबी व कर वगळून नफा' (profit before exceptional items and tax) अधिक 'अपवादात्मक बाबी' (exceptional items) यांची बेरीज जुळत नाही. ऑडिटरचा अहवाल 'अनमोडिफाइड' (unmodified) असला तरी, या विसंगतीमुळे HOEC च्या आर्थिक अहवालाच्या अचूकतेवर आणि पारदर्शकतेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

HPCL सोबतचा वाद: क्रूड ऑइलच्या गुणवत्तेवरून HPCL सोबत चालू असलेला व्यावसायिक वाद (commercial dispute) आणखी एक चिंतेची बाब आहे. HOEC आपली जबाबदारी नाकारत असले, तरी या वादाचा अंतिम निकाल कंपनीच्या येणे रकमेवर (receivables) आणि नफ्यावर परिणाम करू शकतो.

धोके आणि पुढील वाटचाल (Risks and Future Outlook)

मुख्य धोके:

1. अकाउंटिंग पारदर्शकता: हिशेबातील या विसंगतींवर तातडीने स्पष्टता मिळवणे आवश्यक आहे. याचा मागील आणि भविष्यातील आर्थिक विवरणांवर काय परिणाम होईल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
2. HPCL वाद: HPCL कडून येणे असलेल्या रकमेची वसुली गुणवत्तेच्या वादावर अवलंबून आहे. प्रतिकूल निकाल लागल्यास त्याचा आर्थिक स्थितीवर फटका बसू शकतो.
3. QoQ नफा: महसूल वाढूनही QoQ नफ्यात सातत्याने घट होत असल्यास, त्यामागील कारणांचे व्यवस्थापनाकडून स्पष्टीकरण हवे आहे.

पुढील वाटचाल: गुंतवणूकदारांनी अकाउंटिंगमधील त्रुटींवर कंपनीकडून येणाऱ्या स्पष्टीकरणांवर आणि HPCL वादावरील पुढील घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवावे. केवळ PAT वाढीवर लक्ष न देता, नफ्याच्या गुणवत्तेवर (quality of earnings) अधिक भर देणे आवश्यक आहे. भविष्यातील निकालांमध्ये सातत्य आणि सुस्पष्टता गुंतवणूकदारांचा विश्वास पुन्हा निर्माण करण्यासाठी महत्त्वाची ठरेल. तसेच, B-80 ब्लॉकची कामगिरी आणि त्याचा कंपनीच्या भविष्यातील नफ्यातील वाटा देखील महत्त्वाचा राहील.