IGL साठी सरकारचे मोठे लक्ष्य! जूनपर्यंत गॅस कनेक्शनचा वेग तिप्पट करण्याचा दबाव, आव्हाने मोठी

सरकारचा महत्त्वाकांक्षी 'कनेक्शन'चा आदेश

केंद्र सरकार नैसर्गिक गॅस (Natural Gas) वितरणात मोठी गती आणण्याच्या तयारीत आहे. सर्व प्रमुख सिटी गॅस डिस्ट्रिब्युशन (CGD) कंपन्यांना, ज्यात Indraprastha Gas Ltd (IGL) चाही समावेश आहे, जून महिन्यापर्यंत दररोज 30,000 पाईपलाईन नैसर्गिक गॅस (PNG) कनेक्शन देण्याचे लक्ष्य गाठण्यास सांगण्यात आले आहे.

या अत्यंत महत्त्वाकांक्षी योजनेतून पुढील सुमारे एक कोटी कनेक्शन देण्याचे काम पूर्ण केले जाणार आहे. मात्र, इतक्या वेगाने विस्तार करण्यासाठी CGD कंपन्यांच्या कार्यक्षमतेवर, मागणी निर्माण करण्याच्या क्षमतेवर आणि बाजारातील गुंतागुंतीच्या परिस्थितीवर मात करण्यावर यश अवलंबून असेल.

IGL समोर कामाची मोठी कसरत

पेट्रोलियम सचिव नीरज मित्तल यांनी दिलेल्या निर्देशानुसार, जूनपर्यंत दररोज 30,000 नवीन PNG कनेक्शनचे उद्दिष्ट गाठणे आवश्यक आहे. सध्या सेक्टरमध्ये दररोज सरासरी 10,000 कनेक्शन्स दिली जात आहेत, त्यामुळे सध्याच्या तुलनेत तिप्पट वेगाने काम करावे लागेल. दिल्ली आणि आसपासच्या परिसरात मोठे कामकाज करणाऱ्या IGL सारख्या कंपन्यांसाठी पायाभूत सुविधांची सज्जता, पुरवठा साखळीतील व्यवस्थापन आणि ग्राहक मिळवण्याच्या रणनीतींची मोठी परीक्षा असेल.

ऐतिहासिकदृष्ट्या, नवीन भौगोलिक भागात गॅसची मागणी निर्माण करणे हे एक मोठे आव्हान राहिले आहे. त्यामुळे, या वेगवान विस्तारासाठी कंपन्यांना केवळ पायाभूत सुविधाच वाढवाव्या लागणार नाहीत, तर ग्राहकांकडून मागणी कायम राहील याचीही खात्री करावी लागेल.

बाजारातील स्पर्धा आणि कंपन्यांची स्थिती

IGL सध्या GAIL (India) Ltd, Gujarat Gas Ltd आणि Adani Total Gas Ltd सारख्या कंपन्यांशी स्पर्धा करत आहे. नवीन मंजूर झालेल्या भागात गॅसची मागणी वाढवणे अनेकदा कठीण ठरले आहे. IGL चा सध्याचा प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) रेशो सुमारे 12.6 ते 15.06 आहे, जो उद्योगातील इतर कंपन्यांच्या तुलनेत कमी आहे. काही विश्लेषकांच्या मते, हे शेअर अंडरव्हॅल्यूड (Undervalued) असल्याचे सूचित करते.

कंपनीचे मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalization) ₹20,461 कोटी ते ₹21,637 कोटी दरम्यान आहे. IGL ने महसुलात वाढ दर्शविली असली तरी, मागील एका वर्षात नफ्यात (Earnings Growth) -1.9% ची नकारात्मक वाढ नोंदवली आहे. ही कामगिरी Adani Total Gas सारख्या काही प्रतिस्पर्ध्यांच्या उच्च महसूल वाढीच्या तुलनेत वेगळी आहे.

नैसर्गिक वायू क्षेत्रातील व्यापक आव्हाने

भारताची द्रवरूप नैसर्गिक वायूवरील (LNG) वाढती अवलंबित्व जागतिक किमतीतील अस्थिरता आणि भू-राजकीय धोक्यांना सामोरे नेत आहे, तरीही IGL ला थेट आयात जोखमीपासून काही प्रमाणात संरक्षण मिळते. सरकारच्या पाठिंब्यामुळे आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासामुळे, भारताच्या एकूण ऊर्जा वापरात नैसर्गिक वायूचा हिस्सा दशकाहून अधिक काळ 6-7% वर स्थिर आहे.

पायाभूत सुविधा, दीर्घकालीन गॅस पुरवठा करार मिळवणे आणि अंतिम ग्राहकांपर्यंत गॅस पोहोचवण्याचा खर्च यांसारखी आव्हाने कायम आहेत. शिवाय, इलेक्ट्रिक वाहनांची (EVs) वाढती लोकप्रियता कॉम्प्रेश्ट नैसर्गिक वायूच्या (CNG) मागणीसाठी दीर्घकालीन धोका निर्माण करू शकते, जो IGL च्या 70% पेक्षा जास्त विक्री व्हॉल्यूमचा भाग आहे.

गॅस मिळवण्याचा वाढलेला खर्च, विशेषतः अधिक महागड्या LNG वर अधिक अवलंबित्व, IGL च्या नफ्याच्या मार्जिनवर दबाव आणू शकतो, जसे की भूतकाळातील किंमत वाढीच्या चक्रात दिसून आले आहे.

विश्लेषकांची मते आणि भविष्यातील अंदाज

विश्लेषक साधारणपणे सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवत आहेत. 'Buy' किंवा 'Moderate Buy' रेटिंग्सचे प्रमाण जास्त आहे. विश्लेषकांनी दिलेले सरासरी 12 महिन्यांचे किंमत लक्ष्य (Price Targets) ₹210.20 ते ₹215.00 दरम्यान आहे, जे भविष्यात शेअरमध्ये वाढ होण्याची शक्यता दर्शवते.

कंपनीने नुकतेच सुभंकर सेन (Subhankar Sen) यांची चेअरमन म्हणून नियुक्ती केली आहे. मात्र, सरकारचे वाढवलेले कनेक्शनचे लक्ष्य पूर्ण करणे आणि EV स्वीकारार्हतेसह बदलणारी स्पर्धात्मक आणि तांत्रिक परिस्थिती IGL च्या भविष्यातील कामगिरीसाठी महत्त्वपूर्ण ठरेल.