जागतिक तणावाचा शेअर बाजारात हाहाकार! क्रूड ऑईल $100 च्या दिशेने, गुंतवणूकदारांमध्ये भीती

विकेंडला भू-राजकीय तणाव वाढल्याने जागतिक बाजारात चिंतेचे वातावरण होते, ज्याचा थेट परिणाम म्हणून भारतीय बाजारात जोरदार विक्री झाली. विशेषतः शेवटच्या काही मिनिटांत बाजारात मोठी घसरण झाली. Nifty 50 आपल्या 200-दिवसांच्या महत्त्वाच्या मूव्हिंग ॲव्हरेज (200-day Moving Average) ला खाली तोडून गेला आहे, जे बाजारातील मंदीचे संकेत देत आहे. आता 25,000 अंकांवर त्याला तात्पुरता आधार मिळण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे क्रूड ऑईलच्या किमतीत मोठी उसळी आली आहे. Barclays च्या अंदाजानुसार, क्रूड ऑईल $100 प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचू शकते. याचा थेट फटका डाउनस्ट्रीम रिफायनरीजना (downstream refiners) बसणार आहे, कारण कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे त्यांचे मार्जिन कमी होईल. मात्र, ONGC आणि Oil India Limited सारख्या अपस्ट्रीम कंपन्यांच्या (upstream companies) महसुलात वाढ दिसू शकते, पण वाढत्या ऑपरेशनल खर्चांमुळे नफ्यावर दबाव येऊ शकतो. ONGC चा P/E ratio सुमारे 9.12 आहे, तर Oil India चा P/E ratio सुमारे 12.72 आहे.

मध्य पूर्वेतील अस्थिरतेचा फटका थेट अशा कंपन्यांना बसणार आहे ज्यांचे या प्रदेशात मोठे कामकाज आहे. Larsen & Toubro (L&T), Kalyan Jewellers, Welspun Corp आणि KEC International या कंपन्यांना मोठे धोके आहेत. सौदी अरेबिया, कुवेत आणि अबु धाबीसारख्या देशांमध्ये तणाव वाढल्यास या कंपन्यांच्या प्रकल्पांवर आणि महसुलावर परिणाम होऊ शकतो. Welspun Corp सौदी अरेबियामध्ये नवीन फॅसिलिटी (facility) सुरू करण्याच्या तयारीत आहे, पण अशा अस्थिरतेमुळे कामात विलंब किंवा अडथळे येऊ शकतात. L&T चा P/E ratio सुमारे 33.5x आहे, Kalyan Jewellers चा सुमारे 37.5x आहे. Welspun Corp आणि KEC International चे P/E ratio सध्या उपलब्ध नाहीत.

तांत्रिकदृष्ट्या, Nifty 50 चा 200-दिवसांच्या MA च्या खाली जाणे हे एक महत्त्वाचे संकेत आहे. बाजार विश्लेषकांच्या मते, Nifty 24,700 अंकांपर्यंत खाली येऊ शकतो. Nifty Bank इंडेक्सने देखील 60,800 अंकांवरील स्तर टिकवून ठेवला नाही, आणि आता त्याला 59,800 अंकांवर आधार मिळण्याची शक्यता आहे. अमेरिकन डॉलरमध्ये वाढ आणि जागतिक अनिश्चिततेमुळे डॉलरची मागणी वाढल्यास त्याचा फटका मेटल स्टॉक्ससारख्या (metal stocks) अनेक क्षेत्रांना बसू शकतो. 28 फेब्रुवारी 2025 रोजी Nifty 50 22,124.70 अंकांवर बंद झाला होता, हे आकडे सध्याच्या बाजारातील चिंता दर्शवतात.

क्रूड ऑईलच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाईचा (inflation) भडका उडण्याची मोठी भीती आहे. जर Brent crude $100 प्रति बॅरलवर टिकून राहिले, तर त्याचा थेट परिणाम ग्राहकांच्या खर्चावर होईल आणि चालू खात्यातील तूट (current account deficit) वाढू शकते. यामुळे भारतीय रुपयावर (INR) दबाव येईल, ज्यामुळे आयात खर्च वाढेल आणि ही एक दुष्टचक्र (vicious cycle) ठरू शकते.

डॉलर मजबूत झाल्यास रुपया कमकुवत होईल, ज्यामुळे डॉलर-डिनॉमिनेटेड (dollar-denominated) कर्ज असलेल्या कंपन्यांना EMI वाढण्याचा धोका आहे. तसेच, कच्च्या मालासाठी आयातीवर अवलंबून असलेल्या कंपन्यांचे मार्जिन वाढत्या किमती आणि कमकुवत रुपयामुळे आणखी कमी होऊ शकते.

L&T, Welspun Corp आणि KEC International सारख्या कंपन्यांसाठी मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे चालू असलेल्या प्रकल्पांच्या अंमलबजावणीत (execution) मोठे धोके निर्माण झाले आहेत. पुरवठा साखळीत (supply chain) अडथळे, वाढलेला सुरक्षा खर्च आणि प्रकल्पांना विलंब किंवा रद्दबातल होण्याची शक्यता आहे.

बाजार विश्लेषक (analysts) या परिस्थितीबद्दल सावध आहेत. Nifty मध्ये 'sharply down' ट्रेंड दिसत आहे, असे एका विश्लेषकाने म्हटले आहे. महत्त्वाचे आधार स्तर (support levels) तुटल्याने बाजारात आणखी घसरण होण्याची शक्यता आहे, जोपर्यंत भू-राजकीय तणाव कमी होत नाही.