राजधानी दिल्लीत वीज वापराचा नवा उच्चांक गाठला आहे. **29 जून 2026** रोजी मागणी **8,748 मेगावॅट**वर पोहोचली, जी या महिन्यातील दुसरी विक्रमी पातळी आहे. पुढील काळात मागणी **9,000 मेगावॅट** पार करण्याची शक्यता असून, वीज कंपन्या पुरवठ्यासाठी करार आणि बाजारपेठेतून खरेदीचे नियोजन करत आहेत.
काय घडले?
29 जून 2026 रोजी दुपारी 3:17 वाजता दिल्लीतील वीज मागणीने 8,748 मेगावॅटचा विक्रमी उच्चांक गाठला. हे या महिन्यातील 19 जून रोजी नोंदवलेल्या 8,656 मेगावॅटच्या मागील विक्रमाला मागे टाकत आहे. तीव्र उष्णतेमुळे जून महिन्यात विजेची मागणी सातत्याने उच्च पातळीवर राहिली आहे. 2025 मध्ये 12 जून रोजी 8,442 मेगावॅटची मागणी नोंदवली गेली होती, त्या तुलनेत ही मागणी खूप जास्त आहे.
वीज कंपन्यांची रणनीती
दिल्लीतील वीज वितरण व्यवस्था BSES (BSES Rajdhani Power Ltd आणि BSES Yamuna Power Ltd) आणि टाटा पॉवर दिल्ली डिस्ट्रिब्युशन लिमिटेड (TPDDL) या कंपन्यांच्या हातात आहे. या कंपन्या लाखो ग्राहकांना अखंडित वीजपुरवठा सुनिश्चित करतात. वाढती मागणी पूर्ण करण्यासाठी, या कंपन्या दीर्घकालीन वीज खरेदी करार (Power Purchase Agreements) आणि अल्प-मुदतीची बाजारातून होणारी खरेदी (Market Purchases) यांचा समन्वय साधत आहेत.
या कंपन्या मागणीचा अंदाज घेण्यासाठी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि मशीन लर्निंग (ML) सारख्या प्रगत तंत्रज्ञानाचा वापर करत आहेत. यामुळे वीज खरेदीचे नियोजन सुधारते आणि अचानक दरवाढ झाल्यास होणारे नुकसान टाळता येते.
आर्थिक आणि कार्यान्वयन आव्हान
गुंतवणूकदारांसाठी, अशा उच्च मागणीच्या परिस्थितीत वीज खरेदीचा खर्च हे एक मोठे आव्हान आहे. मागणी वाढल्यास, वीज कंपन्यांना तुटवडा टाळण्यासाठी ऊर्जा एक्सचेंजमधून (Energy Exchange) अतिरिक्त वीज खरेदी करावी लागते. जर बाजारातील किमती जास्त असतील, तर याचा कंपन्यांच्या ऑपरेटिंग कॅश फ्लोवर (Operational Cash Flow) दबाव येऊ शकतो. तथापि, दिल्ली इलेक्ट्रिसिटी रेग्युलेटरी कमिशन (DERC) च्या नियमांनुसार, वीज खरेदीचा खर्च हा सामान्यतः एक पास-थ्रू खर्च मानला जातो.
हरित ऊर्जेचा वापर
दिल्लीच्या ऊर्जा ग्रीडला सध्या सुमारे 2,670 मेगावॅट हरित ऊर्जेचा (Green Power) आधार मिळत आहे. यामध्ये सौर (Solar), पवन (Wind) आणि जलविद्युत (Hydro) ऊर्जा, तसेच वेस्ट-टू-एनर्जी प्लांट्स (Waste-to-Energy Plants) आणि पंप्ड स्टोरेज प्रकल्पांचा (Pumped Storage Projects) समावेश आहे. मागणीतील चढ-उतार व्यवस्थापित करण्यासाठी ग्रीडमध्ये बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टीम (Battery Energy Storage Systems) देखील समाविष्ट केल्या जात आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
- वीज खरेदी खर्च: स्पॉट मार्केटमधील (Spot Market) किमतीत सातत्याने होणारी वाढ वितरण कंपन्यांच्या खेळत्या भांडवलावर (Working Capital) परिणाम करू शकते.
- नियामक अपडेट्स (Regulatory Updates): DERC चा टॅरिफ समायोजन (Tariff Adjustments) आणि जुन्या खर्चाची (Regulatory Assets) वसुली यावरील निर्णय कंपन्यांच्या आर्थिक आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहेत.
- ग्रीड स्थिरता आणि पायाभूत सुविधा: मागणी 9,000 मेगावॅटच्या दिशेने वाढत असताना, बॅटरी स्टोरेज आणि स्मार्ट ग्रीड तंत्रज्ञानातील गुंतवणूक दीर्घकालीन कार्यक्षमतेसाठी आवश्यक आहे.