सौदी अरेबियातील ऊर्जा प्रकल्पांवर झालेल्या ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्यांनंतर जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती अनेक आठवड्यांच्या उच्चांकावर पोहोचल्या आहेत. या तणावामुळे भारतीय शेअर बाजारात गुंतवणूकदारांची चिंता वाढली असून ऊर्जा आणि विमान कंपन्यांच्या शेअर्सवर याचा मोठा परिणाम दिसून येऊ शकतो.
जागतिक बाजारात खळबळ
मध्यपूर्वेतील वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींनी उसळी घेतली आहे. सौदी अरेबियातील आभा, जझान आणि नजराण यांसारख्या महत्त्वाच्या ऊर्जा केंद्रांवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ले झाल्याचे समोर आले आहे. या हल्ल्यांमुळे काही प्रमुख सुविधांचे कामकाज तात्पुरते बंद करावे लागले आहे. याचा थेट परिणाम म्हणून Brent आणि WTI क्रूड ऑईलच्या किमती जुलाई २०२६ नंतरच्या सर्वोच्च पातळीवर पोहोचल्या आहेत.
भारतीय बाजारावर नेमका परिणाम काय?
ही परिस्थिती भारतीय शेअर बाजारासाठी मिश्र स्वरूपाची आहे.
अपस्ट्रीम कंपन्या: ONGC आणि Oil India सारख्या कंपन्यांना तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे फायदा होऊ शकतो, कारण त्यांचे उत्पन्न थेट कच्च्या तेलाच्या दराशी संबंधित असते. मात्र, सरकार या परिस्थितीवर कसा प्रतिसाद देते आणि 'विंडफॉल टॅक्स'मध्ये काय बदल करते, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.
ऑईल मार्केटिंग कंपन्या (OMCs): IOC, BPCL आणि HPCL साठी मात्र हे संकट आव्हानात्मक आहे. जर तेलाचे वाढलेले दर ग्राहकांवर पेट्रोल-डिझेलच्या माध्यमातून पूर्णपणे लादले गेले नाहीत, तर त्यांच्या नफ्यावर (Margins) मोठी टांगती तलवार असू शकते.
इतर क्षेत्रांवर परिणाम
केवळ तेल कंपन्याच नाही, तर विमान वाहतूक क्षेत्रातील IndiGo सारख्या कंपन्यांसाठी ATF (Aviation Turbine Fuel) चे वाढते दर चिंतेची बाब आहेत. तसेच, लॉजिस्टिक, शिपिंग आणि टायर कंपन्यांच्या कच्च्या मालाचा खर्चही वाढू शकतो, ज्यामुळे त्यांच्या नफ्यात घट होण्याची शक्यता आहे. तसेच, भारताचे आयातीचे बिल वाढल्यामुळे रुपयावर दबाव येऊन महागाईचा भडका उडू शकतो, हे देखील मोठे आर्थिक संकट आहे.
सध्या गुंतवणूकदारांची नजर सौदी अरेबियातील ऊर्जा प्रकल्पांचे कामकाज केव्हा पूर्ववत होते, यावर आहे.