स्वच्छ ऊर्जेच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलत Commonwealth Fusion Systems ला अमेरिकन सरकारच्या 'CHIPS Act' अंतर्गत **$85 दशलक्ष** (सुमारे **₹710 कोटी**) चे अनुदान मिळाले आहे. या निधीचा वापर करून कंपनी फ्युजन एनर्जीसाठी आवश्यक असलेले हाय-टेक सेमीकंडक्टर्स तयार करणार आहे.
अमेरिकन सरकारने 'CHIPS Act' अंतर्गत Commonwealth Fusion Systems ला ही मोठी मदत दिली आहे. या निधीचा मुख्य उद्देश फ्युजन एनर्जी रिॲक्टर्ससाठी लागणारे प्रगत पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्स आणि सेमीकंडक्टर्स विकसित करणे हा आहे. याआधी कंपनी केवळ प्रायोगिक तत्त्वावर काम करत होती, पण आता या निधीमुळे व्यावसायिक वीज प्रकल्पांच्या पायाभूत सुविधा उभारण्याकडे कंपनीचा प्रवास सुरू झाला आहे.
हाय-पॉवर हार्डवेअरवर लक्ष
फ्युजन एनर्जीमध्ये अतिशय उष्ण प्लाझ्मा नियंत्रित करावा लागतो, ज्यासाठी प्रचंड चुंबकीय क्षेत्राची गरज असते. सामान्य इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे या तीव्र तापमानात निकामी होतात. म्हणूनच, या अनुदानातून सिलिकॉन कार्बाइड (Silicon Carbide) पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्स विकसित करण्यावर भर दिला जाणार आहे. हे मटेरियल अधिक उष्णता सहन करण्यास सक्षम असल्याने रिॲक्टरचे आयुष्य वाढेल आणि ऊर्जेचा होणारा अपव्ययही कमी होईल.
कमर्शियल इन्फ्रास्ट्रक्चरकडे वाटचाल
गुंतवणूकदारांसाठी ही मोठी बातमी आहे, कारण कंपनी आता लॅबमधील संशोधनातून थेट औद्योगिक उत्पादनाकडे वळत आहे. एआय (AI) हार्डवेअरच्या मदतीने प्लांटचे व्यवस्थापन करणे आणि सप्लाय चेन तयार करणे, हे या कंपनीचे पुढील मोठे उद्दिष्ट आहे.
आव्हाने आणि भविष्यातील मार्ग
जरी हे अनुदान महत्त्वाचे असले, तरी कमर्शियल फ्युजन एनर्जीसाठी अजून मोठा काळ वाट पाहावी लागणार आहे. यामध्ये प्रचंड भांडवली खर्च (Capital Spending) आहे आणि तांत्रिक आव्हानेही मोठी आहेत. सध्या गुंतवणूकदारांचे सर्व लक्ष कंपनीच्या Sparc रिॲक्टरच्या चाचणीवर आहे. जर या चाचणीत यश मिळाले, तर भविष्यातील ऊर्जा निर्मितीत हे एक क्रांतीकारक पाऊल ठरेल.