ऑक्टोबर २०२६ मध्ये औष्णिक वीज प्रकल्पांमधील कोळशाचा साठा **१८ दशलक्ष टनांच्या** वर स्थिरावला आहे. रेल्वे रॅक लोडिंगमध्ये **१०%** वाढ झाल्यामुळे कोळशाचा पुरवठा सुरळीत झाला असून, यामुळे वीज निर्मिती क्षेत्राला मोठा दिलासा मिळाला आहे.
देशातील औष्णिक वीज प्रकल्पांमधील कोळशाच्या साठ्यात ऑक्टोबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात मोठी सुधारणा दिसून आली आहे. सप्टेंबर महिन्यात साठ्यात ७.२८ दशलक्ष टनांची घट झाली होती, मात्र आता ती सावरली असून साठा १८.२०५ दशलक्ष टनांवर पोहोचला आहे. महत्त्वाचे म्हणजे, कोळसा संपण्याचा वेग (Depletion rate) दररोज ०.२४ दशलक्ष टनांवरून घसरून ०.०६ दशलक्ष टनांवर आला आहे.
लॉजिस्टिक्सची भूमिका
कोळसा मंत्रालय आणि रेल्वे मंत्रालयाने केलेल्या समन्वयाचा हा परिणाम आहे. ऑक्टोबरच्या सुरुवातीच्या दहा दिवसांत वीज क्षेत्रासाठी दररोज सरासरी ४६९ रॅक लोडिंग झाले आहे, जे सप्टेंबरच्या ४२६ रॅकच्या तुलनेत १०% अधिक आहे.
यामुळे वीज प्रकल्पांना दररोज २.४९ दशलक्ष टन कोळशाचा पुरवठा होत आहे. सरकारने निश्चित केलेल्या २.३७ दशलक्ष टनांच्या लक्ष्यापेक्षा हे प्रमाण जास्त आहे. गुंतवणूकदारांच्या दृष्टीने, ही बातमी थर्मल पॉवर कंपन्यांच्या ऑपरेशनल स्थिरतेसाठी सकारात्मक आहे, कारण यामुळे ऐन मागणीच्या काळात वीज निर्मितीवर कोणताही परिणाम होणार नाही.
पुढील आव्हाने
जरी सध्या साठा समाधानकारक असला, तरी सरकारचे यावर बारीक लक्ष आहे. मागणी वाढण्याच्या काळात पुरवठा साखळीतील अडथळे टाळण्यासाठी कोळसा मंत्रालय 'रिडिस्ट्रिब्युशन स्ट्रॅटेजी' राबवत आहे. रेल्वे रॅकची उपलब्धता कायम राखणे हे भविष्यातील मुख्य आव्हान असून, त्यावरच या क्षेत्राची पुढील वाटचाल अवलंबून असेल.