सरकारी मालकीची कंपनी Coal India आता कोळसा व्यवसायापलीकडे झेप घेण्याच्या तयारीत आहे. कंपनीने कोळसा गॅसिफिकेशन आणि परदेशातील खनिजांच्या संपादनासाठी **₹५०,००० कोटींची** गुंतवणूक जाहीर केली आहे. मात्र, पावसाळ्यामुळे ऑगस्ट महिन्यात कंपनीच्या उत्पादनात **५.७%** ची घट झाल्याने आव्हानेही कायम आहेत.
व्यवसायात मोठा बदल (Strategic Transformation)
केवळ कोळसा उत्खननावर अवलंबून न राहता, Coal India आता हाय-व्हॅल्यू केमिकल आणि रिन्यूएबल एनर्जी क्षेत्राकडे वळत आहे. या धोरणात्मक बदलाचा भाग म्हणून कंपनीने ₹५०,००० कोटींची गुंतवणूक करण्याची योजना आखली आहे. याद्वारे भारत आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्याचा प्रयत्न करणार आहे.
गॅसिफिकेशनची महत्त्वाकांक्षी योजना
कंपनीने Bharat Heavy Electricals सोबत मिळून 'Bharat Coal Gasification and Chemicals' नावाने जॉइंट व्हेंचर सुरू केले आहे. या प्रकल्पातून अमोनियम नायट्रेटचे उत्पादन होणार आहे. मात्र, सरकारी नियमांमधील काही अटी, जसे की ६० दिवसांची बिडिंग विंडो, सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपन्यांसाठी अडचणीची ठरू शकतात, असे व्यवस्थापनाचे म्हणणे आहे.
परदेशात खनिजांचा शोध (Overseas Mineral Scouting)
ईव्ही (EV) बॅटरी सप्लाय चेनमध्ये आपले स्थान पक्के करण्यासाठी कंपनीने सिंगापूरमध्ये CIL Global ही नवीन सहाय्यक कंपनी स्थापन केली आहे. यामार्फत लिथियम, कॉपर आणि ग्रॅफाइट सारख्या मौल्यवान खनिजांचे जागतिक स्तरावर अधिग्रहण (Acquisition) करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
उत्पादनातील आव्हाने आणि गुंतवणूकदारांसाठी धोके
ऑगस्ट २०२६ मध्ये अतिवृष्टीमुळे कंपनीच्या कोळसा उत्पादनात ५.७% घट होऊन ते ४७.५ दशलक्ष टन राहिले आहे, तर ऑफटेक ५.५% ने वाढून ६०.६ दशलक्ष टन झाला आहे. नवीन आणि भांडवल-प्रधान उद्योगांमध्ये प्रवेश करताना येणारे एक्झिक्युशन रिस्क आणि डिव्हिडंडचे प्रमाण राखण्याचे आव्हान कंपनीसमोर आहे. गुंतवणूकदारांनी आता आगामी काळात प्रकल्पांच्या प्रगतीकडे आणि सरकारी धोरणांमधील बदलांकडे लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.