वाढीमागे कॉर्पोरेट क्षेत्राची मागणी
Clean Max Enviro Energy Solutions कंपनी सध्या मोठ्या विस्तार योजनेत आहे. FY26 या आर्थिक वर्षात कंपनी 1500 MW क्षमतेचे नवीन युनिट्स सुरु करण्याचे लक्ष्य ठेवत आहे. मागील वर्षी कंपनीने 1400 MW क्षमतेचे युनिट्स सुरु केले होते. यामागे कॉर्पोरेट क्षेत्राची (C&I sector) वाढती मागणी हे प्रमुख कारण आहे. कंपन्यांना वीज खर्चात 30% पेक्षा जास्त बचत आणि ESG स्कोअर सुधारण्यासाठी ग्रीन एनर्जीचा आधार घेत आहेत. डेटा सेंटर्स आणि AI संबंधित उद्योगांकडून येणारी मागणी Clean Max च्या पोर्टफोलिओचा 42% भाग व्यापते.
भागीदारीतून विस्तार आणि निधी
कंपनी आपल्या विस्तार योजनांसाठी धोरणात्मक भागीदाऱ्यांचा (strategic partnerships) वापर करत आहे. Apple सोबतच्या JV मध्ये ₹100 कोटी पेक्षा जास्त गुंतवणूक करून 150 MW क्षमतेचे सौर आणि पवन ऊर्जा प्रकल्प विकसित केले जात आहेत. तसेच Toyota Tsusho India सोबत 2028 पर्यंत 300 MW आणि Osaka Gas सोबत Japan Bank for International Cooperation (JBIC) च्या मदतीने पुढील तीन वर्षात सुमारे 400 MW क्षमतेचे प्रकल्प उभारण्याचे ध्येय आहे.
नफ्यात वाढ, पण चिंता वाढल्या
FY26 साठी Clean Max ने ₹85.6 कोटी चा नफा नोंदवला, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत तब्बल 340% ने वाढला आहे. कंपनीचा महसूल ₹1,913 कोटी वर पोहोचला आहे. कंपनीचे बाजारमूल्य (Market Capitalization) ₹16,000 कोटी च्या जवळ आहे. मात्र, या चमकदार आकड्यांमागे काही चिंताजनक बाबी आहेत.
मार्जिन घट आणि कर्जाचा बोजा
ऑपरेटिंग मार्जिनमध्ये मोठी घट झाली आहे. Q4 FY26 मध्ये मार्जिन 62.29% वरून घसरून 48.01% झाले, जरी महसूल 31% ने वाढला तरी. कंपनीवर कर्जाचा मोठा बोजा आहे. मार्च 2025 पर्यंत दीर्घकालीन कर्ज ₹7,126.84 कोटी इतके होते. Q4 FY26 मध्ये कंपनीला ₹180.18 कोटी फक्त व्याजावर खर्च करावे लागले. कंपनीचा इंटरेस्ट कव्हरेज रेशो (Interest Coverage Ratio) केवळ 2.54 पट आहे, जो कर्जाची परतफेड करण्यासाठी पुरेशी सुरक्षितता दर्शवत नाही. महत्त्वाचे म्हणजे, कंपनीच्या नफ्यातील 58.60% भाग 'इतर उत्पन्ना'तून (other income) आला आहे, ज्यामुळे नफ्याच्या गुणवत्तेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होते. मागील तीन वर्षांपासून कंपनीचा रिटर्न ऑन इक्विटी (ROE) केवळ 0.66% राहिला आहे. सातत्याने नफा होऊनही कंपनीने एकही डिव्हिडंड (Dividend) दिलेला नाही, हे देखील बाजारातील विश्लेषकांच्या लक्षात आले आहे.
क्षेत्र मजबूत, पण अंमलबजावणीत अडचणी
Clean Max ही भारतातील वेगाने वाढणाऱ्या रिन्यूएबल एनर्जी (Renewable Energy) क्षेत्रात काम करते, ज्याला ICRA सारख्या संस्थांकडून 'स्टेबल' (Stable) रेटिंग मिळाली आहे. मात्र, ट्रान्समिशन आणि PPA (Power Purchase Agreement) मिळण्यास होणारा विलंब यांसारख्या अंमलबजावणीतील (execution) अडचणी आहेत. Adani Green Energy आणि ReNew Power सारख्या कंपन्या देखील या क्षेत्रात सक्रिय आहेत. अनेक विश्लेषकांच्या मते, कंपनी 'ओव्हरव्हॅल्युड' (overvalued) आहे आणि तिचे वित्तीय प्रदर्शन मध्यम आहे. त्यामुळे आयपीओ (IPO) विश्लेषकांनी 'Avoid' रेटिंगची शिफारस केली होती.
भविष्य आणि आव्हाने
कंपनी FY27 मध्ये 1.5 GW पेक्षा जास्त क्षमतेचे युनिट्स सुरु करण्याचे नियोजन करत आहे. डेटा सेंटर्स आणि AI क्षेत्राची मागणी भविष्यातही वाढीचे प्रमुख इंजिन राहील, असा अंदाज आहे. मात्र, कंपनीला आपले कर्ज व्यवस्थापित करणे, ऑपरेटिंग मार्जिन सुधारणे आणि विस्तार योजना वेळेत पूर्ण करणे या आव्हानांवर मात करावी लागेल.
