मिडल ईस्ट मधील तणावाच्या काळात चीनने आपल्या **१.४ अब्ज बॅरल्स** च्या स्ट्रॅटेजिक ऑइल रिझर्व्हचा वापर करून जागतिक बाजारातील तेलाच्या किमती कमी ठेवण्यास मदत केली आहे. चीनने आपल्या दैनंदिन आयातीत **१२.१ दशलक्ष** वरून **८.१ दशलक्ष बॅरल्सपर्यंत** कपात केल्याने जागतिक पुरवठ्यावरील दबाव कमी झाला असून, हे भारतासारख्या मोठ्या आयातदार देशासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
जागतिक बाजारातील स्थिरता
मिडल ईस्ट मधील वाढत्या तणावाचा फटका जागतिक बाजाराला बसू शकला असता, परंतु चीनच्या ऊर्जा सुरक्षा धोरणामुळे बाजार सावरला आहे. अनिश्चिततेच्या काळात आक्रमक खरेदी करण्याऐवजी चीनने आपल्या साठवलेल्या साठ्यांचा (Strategic Stockpile) वापर सुरू केला आहे. यामुळे जागतिक बाजारावर येणारा अतिरिक्त ताण कमी झाला आहे.
साठ्यांची मोठी खेळी
चीनच्या या स्ट्रॅटेजिक रिझर्व्हचे प्रमाण प्रचंड आहे. गेल्या वर्षाच्या अखेरीस चीनकडे १.४ अब्ज बॅरल्स तेल साठा होता. या साठ्यामुळे त्यांनी आपली दैनंदिन आयात १२.१ दशलक्ष बॅरल्सवरून ८.१ दशलक्ष बॅरल्स प्रति दिवस इतकी खाली आणली आहे. यामुळे इतर देशांना तेलाचा पुरवठा मिळण्यासाठी स्पर्धा करण्याची गरज भासली नाही.
धोके आणि भविष्यातील अंदाज
मात्र, ऊर्जा पुरवठ्यावरील धोके अद्याप कायम आहेत. विशेषतः Strait of Hormuz हा मार्ग तेलाच्या वाहतुकीसाठी अत्यंत संवेदनशील आहे. जर या मार्गात कोणताही अडथळा निर्माण झाला, तर कच्च्या तेलाचे दर थेट $९५ ते $१२० प्रति बॅरल पर्यंत पोहोचू शकतात, असा अंदाज तज्ज्ञांनी वर्तवला आहे.
भारतासाठी महत्त्व
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची आहे. भारताची तेलाची मोठी गरज आयातीवर अवलंबून आहे. जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाचे भाव स्थिर राहिल्यास त्याचा सकारात्मक परिणाम भारताच्या महागाई दरावर, ट्रेड डेफिसिटवर आणि पर्यायाने भारतीय रुपयाच्या मूल्यावर होतो. चीन हे धोरण किती काळ राबवतो आणि मिडल ईस्ट मधील परिस्थिती कशी हाताळली जाते, यावर आता तेलाच्या किमतींचे भविष्य अवलंबून असेल.