बिल गेट्स यांच्या 'Breakthrough Energy Ventures' ने २१ नवीन स्टार्टअप्समध्ये मोठी गुंतवणूक केली आहे. न्यूक्लियर फ्युजन, हायड्रोजन आणि क्लायमेट ॲडॉप्टेशनवर या स्टार्टअप्सचा भर असून, भविष्यात विजेची मागणी तिपटीने वाढणार असल्याचा इशारा कंपनीने दिला आहे.
बिल गेट्स यांनी स्थापन केलेल्या 'Breakthrough Energy Ventures' या कंपनीने आपल्या सहाव्या तुकडीअंतर्गत २१ स्टार्टअप्सना आर्थिक पाठबळ दिले आहे. या कंपन्या न्यूक्लियर फ्युजनपासून ते हायड्रोजन ट्रान्सपोर्ट आणि प्रिसिजन ॲग्रिकल्चरपर्यंत अनेक क्षेत्रांत काम करत आहेत. मॅनेजिंग पार्टनर एरिक टून यांच्या मते, डेटा सेंटर्सच्या वाढत्या गरजा हा केवळ एक छोटा संकेत आहे. जगात जसे विद्युतीकरण वाढेल, तशी विजेची गरज ३ पटीने वाढू शकते, ज्यामुळे सध्याच्या पॉवर ग्रिड्सवर प्रचंड ताण येईल.
इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि क्लायमेटवर भर
नवीन गुंतवणुकीत प्रामुख्याने जड पायाभूत सुविधा आणि क्लायमेट रेझिलियन्सवर लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे. यामध्ये Borealis Fusion सारख्या कंपन्यांचा समावेश आहे, ज्या प्रोटॉन-बोरॉन फ्युजनद्वारे ऊर्जेचा खर्च कमी करण्यासाठी संशोधन करत आहेत. तसेच StarWarden ही कंपनी रिएक्टर्ससाठी थर्मल मॅनेजमेंट सिस्टीम विकसित करत आहे. हायड्रोजनच्या वितरणातील समस्या सोडवण्यासाठी AmyHyTech आणि Ammovolt Energy यांसारख्या कंपन्या अमोनियाचा वाहक म्हणून वापर करण्यावर काम करत आहेत.
जोखमीचा भाग (Risks for Investors)
गुंतवणूकदारांसाठी हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, यातील अनेक तंत्रज्ञान अजूनही प्रयोगाच्या (Experimental) टप्प्यावर आहेत. प्रोटॉन-बोरॉन फ्युजन किंवा हायड्रोजन वाहतुकीच्या नवीन पद्धतींना व्यापारी स्तरावर (Commercial Viability) यशस्वी होण्यासाठी प्रचंड भांडवल आणि दीर्घ कालावधी लागणार आहे. विकास खर्च, सरकारी नियम आणि उत्पादनाचे प्रमाणीकरण (Scaling) ही मोठी आव्हाने या स्टार्टअप्ससमोर आहेत. हे प्रकल्प जीवाश्म इंधनापेक्षा स्वस्त वीज निर्माण करू शकतात का, हे येणाऱ्या काळात पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.