अमेरिकेतील स्टार्टअप Apollo Atomics ने छोट्या अणुभट्ट्या विकसित करण्यासाठी **$26 दशलक्ष (अंदाजे ₹200 कोटी)** उभारले आहेत. कंपनीचे लक्ष्य **2028** पर्यंत व्यावसायिक उत्पादन सुरू करण्याचे आहे. ही एक खाजगी कंपनी असून, ती भारतातील Apollo Micro Systems सारख्या सार्वजनिकरित्या सूचीबद्ध कंपन्यांशी संबंधित नाही.
अमेरिकेतील अणुऊर्जा स्टार्टअप Apollo Atomics ने $26 दशलक्ष (अंदाजे ₹200 कोटी) इतकी रक्कम सीड फंडिंग (Seed Funding) राऊंडमध्ये जमवली आहे. या पैशांचा उपयोग कंपनी प्रात्यक्षिक अणुभट्टी (demonstration reactor) तयार करण्यासाठी आणि 2028 पर्यंत व्यावसायिक उत्पादन सुरू करण्याच्या दिशेने करेल. कंपनीचे मुख्य उद्दिष्ट अणुऊर्जेचा खर्च प्रति किलोवॅट-तास 3 सेंट्स पर्यंत आणणे आहे, जेणेकरून नैसर्गिक वायूवर आधारित वीज निर्मितीशी स्पर्धा करता येईल.
कंपनीच्या तांत्रिक योजनेत अणुभट्ट्यांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या स्टीम जनरेटरमध्ये (steam generator) बदल करण्यावर भर दिला आहे. पारंपरिक स्टीम जनरेटर खूप मोठे असतात आणि ते जागेवरच बांधावे लागतात. Apollo Atomics ने याऐवजी एका व्यक्तीच्या आकाराचा कॉम्पॅक्ट व्हर्जन (compact version) विकसित केला आहे, जो फॅक्टरीमध्ये तयार केला जाऊ शकतो. या बदलामुळे अणुभट्ट्यांचा आकार 40 पटीने कमी होईल आणि 300-मेगावॅट प्लांटसाठी बांधणीचा वेळ 24 महिन्यांपेक्षा कमी होईल.
भारतातील गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, Apollo Atomics ही एक खाजगी कंपनी आहे आणि ती नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) किंवा बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) वर सूचीबद्ध नाही. या कंपनीचे कोणतेही सार्वजनिक शेअर्स नाहीत. त्यामुळे, Apollo Micro Systems Ltd (NSE: APOLLO) सारख्या सार्वजनिक कंपन्यांशी गोंधळ करणे टाळावे, कारण या पूर्णपणे वेगळ्या कंपन्या आहेत.
अणुऊर्जा क्षेत्रात, विशेषतः सुरुवातीच्या टप्प्यातील कंपन्यांसाठी मोठे धोके आहेत. निधीची गरज आणि अंमलबजावणीची क्षमता यांसारख्या सामान्य स्टार्टअप आव्हानांव्यतिरिक्त, प्रकल्पाला कठोर नियामक आणि सुरक्षा आवश्यकता पूर्ण कराव्या लागतील. कोणतीही अणुभट्टी व्यावसायिक वापरासाठी मंजूर होण्यापूर्वी, तिला अणुसुरक्षा प्राधिकरणांकडून (nuclear safety authorities) कठोर तपासणीतून जावे लागेल. 2028 पर्यंत व्यावसायिक प्रक्षेपण करण्याचे कंपनीचे उद्दिष्ट या गुंतागुंतीच्या नियामक प्रक्रियेतून मार्ग काढणे आणि मोठ्या प्रमाणावर तिची रचना सुरक्षित व कार्यक्षम असल्याचे सिद्ध करण्यावर अवलंबून असेल.
पुढील काळात लक्ष ठेवण्यासारखी मुख्य गोष्ट म्हणजे प्रात्यक्षिक अणुभट्टीचे यशस्वी कार्यान्वयन. कंपनी अजूनही विकासाच्या टप्प्यात असल्याने, तिचे पुढील यश तंत्रज्ञान प्रयोगशाळेबाहेर उद्दिष्टित खर्च आणि सुरक्षितता मानकांची पूर्तता करू शकते की नाही यावर अवलंबून असेल.