अमेरिकेतील अणुऊर्जा तंत्रज्ञान कंपनी Antares ने अमेरिकन लष्कराच्या तळांसाठी स्मॉल मॉड्यूलर अणुभट्ट्या (SMRs) विकसित करण्याकरिता तब्बल **$470 दशलक्ष (सुमारे ₹3,900 कोटी)** इतके मोठे भांडवल उभारले आहे. या निधीमध्ये **$370 दशलक्ष** इक्विटी आणि **$100 दशलक्ष** कर्ज यांचा समावेश आहे. कंपनीचे उद्दिष्ट **2028** पर्यंत हे तंत्रज्ञान व्यावसायिक स्तरावर आणण्याचे आहे.
Detailed Coverage
Antares ची मोठी झेप
अमेरिकेतील अणुऊर्जा तंत्रज्ञान क्षेत्रात अग्रेसर असलेल्या Antares कंपनीने सिरीज सी फंडिंग राऊंडमध्ये $470 दशलक्ष (सुमारे ₹3,900 कोटी) जमवले आहेत. या मोठ्या गुंतवणुकीत $370 दशलक्ष इक्विटी (equity) आणि $100 दशलक्ष कर्ज (debt) स्वरूपात आले आहेत. Paradigm आणि Caffeinated Capital या कंपन्यांनी या फेरीत पुढाकार घेतला असून, Industrious Ventures, Point72 Ventures आणि Shine Capital यांसारख्या गुंतवणूकदारांचाही यात सहभाग आहे. या पैशांचा उपयोग Antares आपल्या स्मॉल मॉड्यूलर रिअॅक्टर (SMR) तंत्रज्ञानाच्या विकासासाठी करणार आहे, विशेषतः अमेरिकेच्या लष्करी तळांसाठी हे तंत्रज्ञान तयार केले जात आहे.
तंत्रज्ञान आणि भविष्यातील योजना
Antares 100 किलोवॅट ते 1 मेगावाट क्षमतेच्या लहान अणुभट्ट्या विकसित करत आहे. या रिअॅक्टरचे वैशिष्ट्य म्हणजे यात TRISO इंधनाचा वापर केला जातो, ज्यात युरेनियमचे कण सिरॅमिक आणि कार्बनच्या आवरणात सुरक्षित केलेले असतात. यामुळे उच्च तापमानातही रिअॅक्टर सुरक्षित राहतो आणि हेलियम वायू किंवा वितळलेल्या क्षारांमधून (molten salts) शीतकरण (cooling) केले जाते. कंपनीचा 'मार्क-0' नावाचा डेमो रिअॅक्टर 4 जून रोजी इडाहो नॅशनल लॅबोरेटरीमध्ये यशस्वीरित्या कार्यान्वित झाला, जी एक तांत्रिक उपलब्धी मानली जात आहे. सध्यातरी Antares पेंटॅगॉनच्या 'Advanced Nuclear Power for Installations' कार्यक्रमासाठी अंतिम स्पर्धेत आहे, ज्या अंतर्गत कोलोराडो आणि मोंटाना येथील एअर फोर्स तळांवर SMR तंत्रज्ञानाची चाचणी घेतली जाईल. कंपनीचे पुढील वर्षभरात वीज निर्माण करणारे युनिट कार्यान्वित करण्याचे आणि 2028 पर्यंत मोठ्या प्रमाणावर लष्करी तळांवर ते तैनात करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
गुंतवणुकीचा वाढता कल
या फंडिंग राऊंडमुळे Antares ने आतापर्यंत एकूण $604 दशलक्ष (सुमारे ₹5,000 कोटी) जमवले आहेत. सध्या अणुऊर्जा क्षेत्रात मोठी गुंतवणूक येत आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) डेटा सेंटर्सची वाढती ऊर्जेची गरज आणि स्वच्छ, विश्वसनीय ऊर्जा स्रोतांचा शोध यामुळे कंपन्या SMR तंत्रज्ञानावर लक्ष केंद्रित करत आहेत. X-energy सारख्या कंपन्यांनीही यापूर्वीच $1 अब्ज चा IPO आणला आहे. गुंतवणूकदार आता पारंपरिक अक्षय ऊर्जा स्रोतांच्या पलीकडे जाऊन अणुऊर्जेसारख्या उच्च-घनतेच्या ऊर्जा स्रोतांमध्ये विश्वास दाखवत आहेत.
व्यावसायिक आव्हाने आणि खर्च
गुंतवणूकदारांचा कल सकारात्मक असला तरी, SMR तंत्रज्ञानाला व्यावसायिक स्तरावर आणणे सोपे नाही. अमेरिकेत या तंत्रज्ञानासाठी पुरवठा साखळी (supply chain) आणि मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादन (mass manufacturing) यांसारखी अनेक आव्हाने आहेत. खर्चाचा विचार करता, Lazard च्या अंदाजानुसार, नवीन SMR प्रकल्पांचा प्रति मेगावाट-तास खर्च अंदाजे $214 असू शकतो, जो नैसर्गिक वायूवर चालणाऱ्या प्रकल्पांपेक्षा खूप जास्त आहे. Antares चे अमेरिकन लष्करासोबत करार करण्यावर लक्ष केंद्रित करणे ही एक धोरणात्मक चाल आहे, कारण संरक्षण संस्था सुरुवातीच्या खर्चापेक्षा ऊर्जा सुरक्षा आणि विश्वासार्हतेला अधिक प्राधान्य देतात. गुंतवणूकदारांसाठी आता कंपनीची प्रात्यक्षिक टप्प्यातून (demonstration phase) मोठ्या प्रमाणावरील, किफायतशीर उत्पादनाकडे यशस्वी वाटचाल पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.