Amazon ने इंडियानामध्ये ९६० मेगावॅटचा अणू ऊर्जा प्रकल्प उभारण्याची घोषणा केली आहे. यासाठी कंपनी American Electric Power आणि X-energy सोबत भागीदारी करणार असून, याद्वारे AI आणि क्लाउड कम्प्युटिंगसाठी लागणारी वीज मिळवण्यात येणार आहे.
कोळसा प्रकल्पाच्या जागेवर आता अणुऊर्जेची निर्मिती
Amazon आता मोठ्या प्रमाणावर ऊर्जा निर्मिती क्षेत्रात उतरत आहे. कंपनीने American Electric Power आणि X-energy सोबत भागीदारी करून इंडियानामध्ये ९६० मेगावॅटचा अणू ऊर्जा प्रकल्प उभारण्याचे निश्चित केले आहे. विशेष म्हणजे, हा प्रकल्प एका जुन्या आणि बंद पडलेल्या कोळशाच्या वीज केंद्राच्या जागेवर उभारला जाणार आहे, जे जीवाश्म इंधनाकडून प्रगत अणू तंत्रज्ञानाकडे होणारे एक मोठे स्थित्यंतर मानले जात आहे.
डेटा सेंटर्सची वाढती भूक
या करारामागील मुख्य कारण म्हणजे Amazon च्या डेटा सेंटर्सना लागणारी प्रचंड वीज. जसा AI आणि क्लाउड सर्व्हिसेसचा वापर वाढत आहे, तशी डेटा सेंटर्ससाठी २४/७ स्थिर वीज पुरवठ्याची गरजही वाढली आहे. सौर किंवा पवन ऊर्जेवर अवलंबून राहणे नेहमीच शक्य नसल्याने, Amazon ने आता स्मॉल मॉड्युलर रिॲक्टर्समध्ये (SMR) गुंतवणूक करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे भविष्यात वीज पुरवठा अधिक सोप्या पद्धतीने स्केल करता येईल.
५ गिगावॅटचे ध्येय
या प्रकल्पात X-energy चे १२ Xe-१०० रिॲक्टर्स वापरले जाणार आहेत. ही गुंतवणूक Amazon च्या २०३९ पर्यंत अमेरिकेत ५ गिगावॅट अणू ऊर्जा क्षमता तयार करण्याच्या दीर्घकालीन ध्येयाचा एक भाग आहे. कंपनीसाठी ही आतापर्यंतची सर्वात मोठी ऊर्जा गुंतवणूक आहे.
आव्हाने आणि धोके (Risks)
प्रकल्प दिसायला जरी महत्त्वाकांक्षी असला तरी, अणू ऊर्जा क्षेत्रातील प्रकल्पांना विलंब आणि वाढत्या खर्चाचा मोठा इतिहास आहे. जरी हे रिॲक्टर्स कारखान्यात बनवून खर्च नियंत्रित करण्याचा प्रयत्न केला जात असला, तरी ही तंत्रज्ञान प्रणाली अजून सुरुवातीच्या टप्प्यात आहे. तसेच, X-energy ला अद्याप काही नियामक मंजुरी मिळवणे बाकी आहे, ज्यामध्ये पर्यावरणाशी संबंधित कडक नियम अडथळा ठरू शकतात. गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेतले पाहिजे की तांत्रिक आव्हाने आणि नियमनातील विलंबामुळे प्रकल्पाचा बजेट आणि कालावधी बदलू शकतो.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी ही एक महत्त्वाची घडपाल घडामोड आहे, कारण भारतातही डेटा सेंटर्सचा वेगवान विस्तार होत आहे आणि विजेची उपलब्धता ही एक मुख्य समस्या आहे. भविष्यात भारतातही टेक कंपन्या आणि वीज कंपन्यांमध्ये अशी भागीदारी पाहायला मिळू शकते का, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.