Whalesbook
अणुऊर्जा क्षेत्रात अदानींचा नवा अध्याय!
अदानी पॉवर लिमिटेडने ११ फेब्रुवारी २०२६ रोजी आपली १००% मालकीची उपकंपनी 'अदानी एटॉमिक एनर्जी लिमिटेड' (AAEL) ची स्थापना केली आहे. यासह, अदानी समूह आता अणुऊर्जेच्या क्षेत्रात उतरला आहे. या नवीन उपकंपनीद्वारे अणुऊर्जेपासून वीज निर्मिती, प्रसारण आणि वितरण करण्याचे अदानींचे उद्दिष्ट आहे. कंपनीने सुरुवातीला ₹५ लाख अधिकृत भांडवलासह कामकाज सुरू केले आहे. हा निर्णय भारताच्या महत्त्वाकांक्षी अणुऊर्जा क्षमतेच्या लक्ष्यांशी जुळतो, ज्या अंतर्गत २०४७ पर्यंत १०० GW अणुऊर्जा क्षमता निर्माण करण्याचे ध्येय आहे.
SHANTI Bill मुळे खाजगी कंपन्यांसाठी संधी
'सस्टेनेबल हार्नेसिंग अँड ॲडव्हान्समेंट ऑफ न्यूक्लिअर एनर्जी फॉर ट्रान्सफॉर्मिंग इंडिया' (SHANTI) Bill, २०२५ च्या (SHANTI Bill, 2025) यशस्वी मंजुरीमुळे खाजगी कंपन्यांना अणुऊर्जा क्षेत्रात प्रवेश करण्याची संधी मिळाली आहे. या ऐतिहासिक विधेयकामुळे दशकांपासून असलेले सरकारी नियंत्रण संपुष्टात आले आहे. SHANTI Act ने जुन्या कायद्यांना एकत्रित केले आहे, अणुऊर्जा नुकसानीबाबत दिवाणी दायित्व (civil liability) स्पष्ट केले आहे आणि अणुऊर्जा नियामक मंडळ (AERB) ला अधिक स्वायत्तता दिली आहे. यामुळे खाजगी गुंतवणुकीसाठी एक अनुकूल वातावरण तयार झाले आहे.
प्रचंड भांडवली खर्च आणि तांत्रिक आव्हाने
अदानी पॉवरचे संपूर्ण थर्मल क्षमतेच्या जागी अणुऊर्जा आणण्याचे उद्दिष्ट, जे सुमारे ३० GW असल्याचे बोलले जात आहे, हे एक मोठे आव्हान आहे. अणुऊर्जा प्रकल्प हे प्रचंड भांडवल-केंद्रित (capital-intensive) असतात. स्मॉल मॉड्युलर रिएक्टर्स (SMRs) साठी प्रति गिगावॅट (GW) $५ अब्ज ते $७ अब्ज (USD) इतका खर्च येऊ शकतो. अदानी पॉवरचे कर्ज-इक्विटी गुणोत्तर (Debt-to-Equity Ratio) सुमारे ०.८३ आहे, जे नियंत्रणात असले तरी, संपूर्ण अदानी समूहाचे सप्टेंबर २०२४ पर्यंतचे एकूण कर्ज (Gross Debt) ₹२.८ ट्रिलियन इतके होते.
स्पर्धा आणि भविष्यातील मागणी
अणुऊर्जा क्षेत्रात अदानी पॉवर एकटी नाही. टाटा पॉवर (Tata Power), रिलायन्स इंडस्ट्रीज (Reliance Industries) आणि जेएसडब्ल्यू एनर्जी (JSW Energy) सारखे मोठे समूह देखील या क्षेत्रात प्रवेशाच्या शक्यता तपासत आहेत. सरकारी ऑपरेटर न्यूक्लिअर पॉवर कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड (NPCIL) खाजगी प्रकल्पांच्या विकासात मदत करेल. अदानी पॉवरचे पी/ई गुणोत्तर (P/E Ratio) सुमारे २५.१ आहे, जे क्षेत्रातील सरासरी ३७.१ पेक्षा कमी आहे, परंतु एनटीपीसी (NTPC) च्या १५.१९ पेक्षा जास्त आहे.
डेटा सेंटर्स आणि AI सारख्या उद्योगांमधून वाढत्या विजेच्या मागणीमुळे, २४x७ कार्बन-फ्री बेसलोड पॉवरची (baseload power) गरज आहे, जी अणुऊर्जा पूर्ण करू शकते. मात्र, अदानी पॉवरच्या सध्याच्या थर्मल व्यवसायाला मागणीतील स्थिरता आणि कमी होत असलेल्या व्यापारी किमती (merchant prices) यांसारख्या समस्यांचा सामना करावा लागत आहे.
अंमलबजावणीतील जोखीम आणि दीर्घ कालावधी
अणुऊर्जेकडे वळणे हा अदानी पॉवरसाठी त्यांच्या स्थापित व्यवसाय मॉडेलपेक्षा एक मोठा बदल आहे. अणुऊर्जा प्रकल्पांसाठी आवश्यक असलेला प्रचंड भांडवली खर्च, त्यांच्या विकासासाठी लागणारा दीर्घ कालावधी आणि गुंतागुंतीच्या नियामक मंजुरी प्रक्रिया यामुळे अंमलबजावणीत (execution) मोठ्या जोखमी आहेत. SHANTI Bill एक चौकट प्रदान करत असले तरी, परवाना (licensing), सुरक्षा मान्यता (safety authorizations) आणि दायित्व व्यवस्थापन (liability management) यांसारख्या बाबींचे प्रत्यक्ष कार्यान्वयन महत्त्वाचे ठरेल.
जागतिक स्तरावर अणुऊर्जा प्रकल्पांच्या विकासात अनेकदा खर्च वाढणे आणि विलंबाचे अनुभव आले आहेत. अदानी समूहाला तंत्रज्ञान सुरक्षित करणे, मोठ्या भांडवली कार्यक्रमाचे व्यवस्थापन करणे आणि अणुऊर्जा मालमत्ता आपल्या सध्याच्या पोर्टफोलिओमध्ये समाकलित करणे हे मोठे आव्हान असेल.
- (Adani Power Stock Price as of Feb 11, 2026: ₹151 | 52-week range: ₹92.40 to ₹182.70 | Trading Volume on Feb 11, 2026: 10.70 million shares | Adani Power Market Cap as of Feb 2026: Approximately ₹290,000 Cr)