डेटा सेंटर्समध्ये विजेच्या तुटवड्यामुळे आता 'ऑन-साईट फ्युएल सेल्स'चा वापर वाढतोय. ग्रिड कनेक्शन्ससाठी वाट पाहण्यापेक्षा कंपन्यांनी आता वेगवान पर्यायांकडे मोर्चा वळवला असून, Bloom Energy सारख्या कंपन्यांना मोठ्या ऑर्डर्स मिळत आहेत.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) वेगवान विस्तारामुळे डेटा सेंटर्ससाठी विजेचा एक मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे. अमेरिकेतील पारंपारिक वीज वितरण यंत्रणेकडून कनेक्शन्स मिळवण्यासाठी आता ३ ते ६ वर्षांचा कालावधी लागत आहे, जो डेटा सेंटर्सच्या जलद विस्तारासाठी अडथळा ठरत आहे. त्यामुळे, आता अनेक डेटा सेंटर ऑपरेटर्सनी थेट आपल्याच परिसरात 'ऑन-साईट फ्युएल सेल जनरेशन सिस्टम' बसवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
Bloom Energy वर सकारात्मक परिणाम
या बदलत्या ट्रेंडचा मोठा फायदा Bloom Energy ला होत आहे. कंपनीने तिसऱ्या तिमाहीत १३८% वाढ नोंदवत $१.२४ अब्ज इतका महसूल कमावला आहे. कंपनीने Oracle सोबत २.८ गिगावॅट क्षमतेचा एक मोठा करार केला आहे. पारंपरिक वीज प्रकल्पांना वर्षांचा कालावधी लागत असताना, हे फ्युएल सेल्स अवघ्या २ महिन्यांत कार्यरत होऊ शकतात, हेच या तंत्रज्ञानाचे सर्वात मोठे आकर्षण आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोके आणि आव्हाने
सध्या या उद्योगाचे एकूण ऑर्डर बुक सुमारे ९ गिगावॅट इतके मोठे आहे. मात्र, गुंतवणूकदारांनी काही गोष्टींकडे गांभीर्याने लक्ष देणे गरजेचे आहे:
- साखळी पुरवठा (Supply Chain): स्विचगियर आणि हाय-व्होल्टेज ट्रान्सफॉर्मर्ससारख्या महत्त्वाच्या उपकरणांची जागतिक बाजारात कमतरता आहे.
- नियमन आणि परवानग्या: प्रकल्पांच्या अंमलबजावणीत स्थानिक परवानग्या आणि साईट तयार असणे या तांत्रिक गोष्टींमुळे विलंब होऊ शकतो.
- किमतीचे आव्हान: ग्रीडच्या तुलनेत फ्युएल सेलची वीज किती स्पर्धात्मक राहील, यावरच दीर्घकालीन यश अवलंबून असेल.
थोडक्यात, फ्युएल सेल तंत्रज्ञान डेटा सेंटरच्या भविष्यासाठी महत्त्वाचे असले तरी, कंपन्यांच्या ऑर्डर बुकच्या अंमलबजावणीवर गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असायला हवे.