भू-राजकीय तणावामुळे बाजारात मोठी घसरण
सोमवारी भारतीय शेअर बाजाराने पश्चिम आशियातील वाढत्या लष्करी तणावाला तीव्र प्रतिक्रिया दिली. परिणामी, बाजारात मोठी घसरण झाली. सेन्सेक्स 1,048 अंकांनी घसरून 80,239 वर बंद झाला, तर निफ्टी 313 अंकांनी किंवा 1.2% ने घसरून 24,866 वर स्थिरावला. या व्यापक पडझडीमुळे BSE वरील गुंतवणूकदारांची संपत्ती ₹6.6 लाख कोटींनी कमी होऊन बाजाराचे एकूण मार्केट कॅप ₹456.9 लाख कोटींवर आले. बाजारातील वाढलेली अनिश्चितता आणि भीती 'फिअर इंडेक्स' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या व्होलॅटिलिटी इंडेक्स (VIX) मध्ये 25% नी वाढल्याने अधोरेखित झाली.
कच्च्या तेलात उसळी, रुपया कमकुवत
अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील वाढत्या संघर्षांमुळे बाजारात विक्रीचा मारा वाढला. यामुळे ब्रेंट क्रूड ऑईल फ्युचर्स $79 प्रति बॅरलच्या वर गेले, जे मागील दिवसापेक्षा 0.43% जास्त होते. पुरवठा खंडित होण्याच्या भीतीने तेलाच्या किमती सात महिन्यांच्या उच्चांकाजवळ पोहोचल्या. याबरोबरच, रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत 91.65 च्या पातळीवर घसरला. गेल्या महिन्यात रुपया सुमारे 1.25% कमकुवत झाला असून, जानेवारीत त्याने 92.29 चा वार्षिक उच्चांक गाठला होता. कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमती आणि रुपयाचे अवमूल्यन हे दोन्ही घटक भारतावर मॅक्रोइकॉनॉमिक दबाव वाढवणारे आहेत, कारण भारत हा कच्च्या तेलाचा निव्वळ आयातदार देश आहे.
विश्लेषकांचे मत: वाढती महागाई आणि धोरणात्मक चिंता
भू-राजकीय तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती महागाई वाढवण्याची शक्यता आहे. यामुळे भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे (RBI) व्याजदर कपातीचे संभाव्य निर्णय लांबणीवर पडू शकतात, तसेच चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) वाढू शकते. सध्या निफ्टीचा पीई (P/E) रेशो सुमारे 21.8 आणि सेन्सेक्सचा पीई रेशो सुमारे 22.3 आहे. ऐतिहासिक मानकांनुसार हे मूल्यांकन (Valuation) थोडे जास्त मानले जाते. मात्र, महागाई आणि मागणीतील घट यामुळे कंपन्यांच्या कमाईवर (Earnings) परिणाम झाल्यास हे मूल्यांकन दबावाखाली येऊ शकते. ONGC आणि Indian Oil सारख्या तेल कंपन्यांचे पीई रेशो तुलनेने कमी आहेत, तर L&T सारख्या कंपन्या जास्त मल्टीपल्सवर ट्रेड करत आहेत.
पुढील दिशा: अनिश्चिततेत बाजाराची वाटचाल
पश्चिम आशियातील परिस्थिती आणि त्याचे आर्थिक परिणाम पाहता, येत्या काळात शेअर बाजारात अस्थिरता टिकून राहण्याची शक्यता आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या भारतीय बाजारपेठांनी लवचिकता दाखवली असली तरी, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती, रुपयाचे अवमूल्यन आणि जागतिक आर्थिक मंदीचे संयोजन एक मोठे आव्हान आहे. गुंतवणूकदारांचे लक्ष महागाईचे आकडे, मध्यवर्ती बँकेची धोरणे आणि पश्चिम आशियातील संघर्षाचा कालावधी यावर राहील.
