मुंबईतील Devcon 8 मध्ये Ethereum चे सह-संस्थापक Vitalik Buterin यांनी स्पष्ट केले की, भारतातील ब्लॉकचेनचा प्रवास हा स्थानिक डेव्हलपर्सच्या बुद्धिमत्तेवर आधारित असावा. आता आपण टोकन स्पेकुलेशन सोडून 'झिरो-नॉलेज प्रूफ्स' सारख्या प्रगत तंत्रज्ञानाकडे वळत आहोत, असे ते म्हणाले.
मुंबईत पार पडलेल्या Devcon 8 परिषदेत Ethereum चे सह-संस्थापक Vitalik Buterin यांनी भारतीय डेव्हलपर्सना संबोधित करताना सांगितले की, ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाचा भारताचा रोडमॅप हा पूर्णपणे स्थानिक डेव्हलपर्सच्या कल्पकतेवर अवलंबून असावा. Ethereum फाउंडेशन आपली भूमिका केवळ कोअर प्रोटोकॉलच्या सुरक्षेपुरती मर्यादित ठेवणार असून, प्रत्यक्ष वापराचे ॲप्लिकेशन्स विकसित करण्याचे काम स्थानिक तज्ज्ञच करतील.
गुंतवणुकदारांसाठी महत्त्वाची टीप
गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, Ethereum ही कोणतीही पब्लिक लिस्टेड कंपनी नाही. NSE किंवा BSE वर ट्रेड होणाऱ्या शेअर्सप्रमाणे याचे कोणतेही कॉर्पोरेट फायनान्शियल निकाल किंवा शेअर्स नसतात. त्यामुळे यातील घडामोडी या तांत्रिक स्वरूपाच्या असतात, कॉर्पोरेट नफा-तोट्याच्या नाहीत.
भारतीय डेव्हलपर्सचा बदलता दृष्टिकोन
पूर्वी भारतीय डेव्हलपर्सची रुची प्रामुख्याने 'Initial Coin Offerings' (ICO) आणि स्पेकुलेटिव्ह टोकन मॉडेल्समध्ये होती. मात्र आता हा कल बदलला आहे. आता डेव्हलपर्स 'झिरो-नॉलेज प्रूफ्स' (Zero-Knowledge Proofs) आणि प्लुरलिस्टिक आयडेंटिटी प्रोटोकॉलसारख्या प्रगत तांत्रिक क्षेत्रांकडे वळत आहेत. भारताची डिजिटल पब्लिक इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि डेव्हलपर्सची मोठी ताकद यामुळे ब्लॉकचेनच्या प्रयोगांसाठी भारत एक उत्तम ठिकाण ठरत आहे.
जोखीम आणि भविष्य
या क्षेत्रात संधी असली तरी काही आव्हानेही आहेत. क्रिप्टोकरन्सी मार्केटमध्ये प्रचंड अस्थिरता आहे आणि भारतातील डिजिटल ॲसेट्सचे नियम अजूनही विकसित होत आहेत. त्यामुळे, गुंतवणूकदारांनी केवळ बाजारातील अफवांवर लक्ष न देता, ब्लॉकचेन तंत्रज्ञान प्रत्यक्ष व्यवसायात कसे वापरले जाते आणि ते देशाच्या डिजिटल पायाभूत सुविधांशी कसे जोडले जाते, यावर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.